BIZNES

Podwyżka kaucji do 15 zł/kg i nowe „małpki” w systemie kaucyjnym

Analiza

Od października 2025 r. w Polsce funkcjonuje system kaucyjny, w którym za opakowania napojów pobierana jest opłata zwrotna. Do końca 2026 r. stawka rosła z 10 gr za kilogram do 1 zł, a od 2027 r. wynosi 5 zł/kg. Jednocześnie rząd wprowadza zasadę trzykrotności kary dla podmiotów, które nie przystąpią – ich opłata wzrośnie do 15 zł/kg. System obejmuje plastikowe butelki do 3 l, metalowe puszki do 1 l oraz od 1 stycznia 2026 r. szklane butelki wielorazowe do 1,5 l. Ministerstwo planuje także włączenie do kaucji małych butelek do 350 ml („małpki”) oraz ustalenie 90‑dniowego terminu ważności bonów kaucyjnych.

Kontekst i Tło

W praktyce podwyżka ma na celu zwiększenie odzysku opakowań i spełnienie unijnych celów – 77 % do 2028 r. i 90 % od 2029 r. Do tej pory zwrócono ponad 5 mld sztuk, ale wciąż istnieją luki, zwłaszcza w sektorze publicznym i wśród małych firm, które napotykają problemy logistyczne. Nowe wymogi dotyczące „małpek” i bonów mogą wymusić inwestycje w butelkomaty, co budzi obawy o koszty, ale jednocześnie otwiera rynek na większą liczbę podmiotów przystępujących do programu. Trzykrotna kara ma odstraszyć producentów od omijania systemu, choć krytycy wskazują ryzyko podniesienia cen napojów. Jeśli zmiany zostaną wdrożone sprawnie, system może stać się modelem efektywnego zarządzania odpadami w Europie.

Komentarz Redakcji

InfoHub obserwuje, że decyzja o trzykrotnej karze to wyraźny sygnał, że brak współpracy nie będzie tolerowany. Jednocześnie włączenie „małpek” może zmienić codzienne zakupy, ale wymagać będzie od sklepów nowych rozwiązań technicznych.