BIZNES

Azja dominuje w gospodarce morskiej: jak Chiny i USA zmieniają światowy rynek

Analiza

W 2025 roku globalna gospodarka morska osiągnęła wartość 3,5 biliona dolarów w ujęciu realnym, co oznacza wzrost o 132 proc. w ciągu ostatnich trzech dekad. Według raportu OECD, sektor ten stanowi obecnie około 3 proc. światowej wartości dodanej i zapewnia zatrudnienie dla 103 milionów osób. Najbardziej dynamicznie rozwijają się transport morski, porty, stocznie oraz produkcja wyposażenia, gdzie tempo wzrostu wynosi średnio 4,2 proc. rocznie. Azjatyckie kraje spoza OECD, w tym Chiny, stały się liderami, zwiększając swój udział w gospodarce morskiej z 16 proc. w 1995 roku do 36 proc. w 2025 roku. W tym samym czasie udział państw europejskich w OECD spadł z 27,4 proc. do 21,4 proc. Chiny, jako największy gracz, odpowiadają za 21,5 proc. wartości dodanej w sektorze transportu morskiego, portów i stoczni, wyprzedzając Stany Zjednoczone (15,8 proc.) i Singapur (7,1 proc.). Wartość dodana w tych branżach wzrosła w Chinach z 2,7 proc. w 1995 roku do obecnych poziomów, co świadczy o ich dominacji w globalnej logistyce morskiej. Jednocześnie turystyka morska i nadmorska pozostaje największym segmentem, odpowiadającym za 28,6 proc. wartości dodanej, choć wciąż odczuwa skutki pandemii. Energetyka morska, mimo wolniejszego wzrostu, dynamicznie rozwija się w segmencie odnawialnych źródeł energii, takich jak morska energetyka wiatrowa, która rośnie średnio o 16,9 proc. rocznie. W tle tych zmian, agencje ratingowe, takie jak S&P, obniżają oceny krajom o słabszych perspektywach gospodarczych, co może wpłynąć na inwestycje w sektorze morskim, zwłaszcza w krajach o niestabilnej sytuacji finansowej, jak Polska, gdzie perspektywa dla długu w złotych została zmieniona na negatywną.

Kontekst i Tło

Przesunięcie sił w gospodarce morskiej na korzyść Azji, zwłaszcza Chin, oznacza głębokie zmiany w globalnej logistyce i handlu. Dominacja Chin w transporcie morskim i portach może prowadzić do większej kontroli nad światowymi szlakami handlowymi, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo dostaw i ceny towarów. Wzrost zatrudnienia w portach i turystyce morskiej wskazuje na rosnącą rolę tych sektorów w gospodarce, podczas gdy spadek zatrudnienia w rybołówstwie i akwakulturze może sygnalizować potrzebę modernizacji tych branż. Wolniejszy rozwój energetyki morskiej, mimo dynamicznego wzrostu odnawialnych źródeł, pokazuje, że tradycyjne metody pozyskiwania surowców nadal dominują. Obniżenie ratingu Polski przez S&P może dodatkowo utrudnić dostęp do finansowania dla polskich przedsiębiorstw działających w sektorze morskim, co może spowolnić inwestycje w infrastrukturę portową i stoczniową. Wszystko to wskazuje na konieczność dostosowania się do nowej rzeczywistości gospodarczej, w której Azja staje się głównym motorem rozwoju.

Komentarz Redakcji

Gdy Chiny stają się liderem nie tylko w produkcji, ale i w gospodarce morskiej, światowy układ sił ulega rewolucji. Europa i kraje OECD tracą na znaczeniu, a Polska, walcząc z obniżonym ratingiem, musi pilnie zmodernizować swoje porty i stocznie, by nie zostać w tyle. To nie tylko kwestia gospodarki, ale przyszłości samej konkurencyjności kraju.