BIZNES

Podatkowa rewolucja: Jak rząd obciąża IT i zmienia zasady gry dla fundacji rodzinnych

Analiza

Wprowadzane od 2027 roku zmiany w systemie podatkowym stawiają pod lupę jedną z najważniejszych ulg dla przedsiębiorców – IP Box, która od lat przyciągała inwestycje w sektorze technologicznym. Mechanizm ten, wprowadzony w 2019 roku, pozwala na opodatkowanie dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (np. oprogramowania, patentów) stawką 5%, zamiast standardowych 19% w podatku dochodowym od osób fizycznych. Od 2022 roku dodatkowo część usług IT może korzystać z 12-procentowego ryczałtu, co jeszcze bardziej obniża obciążenie podatkowe dla branży. Jednak rząd, w ramach walki ze spekulacjami i optymalizacją podatkową, zdecydował się na radykalne ograniczenie tych ulg. Nowelizacja zakłada włączenie dochodów objętych IP Box do daniny solidarnościowej – dodatkowego podatku 4% od nadwyżki ponad 1 milion złotych. To nie tylko zmniejsza korzyści dla najlepiej zarabiających informatyków, ale także wprowadza kolejny próg podatkowy, który może zniechęcić do prowadzenia działalności w sektorze IT. W tle tych zmian widoczna jest strategia rządu, który od lat stara się ograniczyć korzystanie z ulg podatkowych przez najbogatszych przedsiębiorców, jednocześnie próbując zachować atrakcyjność Polski jako miejsca inwestycji. Jednak eksperci podkreślają, że IP Box nigdy nie była ulgą wyłącznie dla programistów – korzystają z niej również startupy i firmy z sektora badawczo-rozwojowego, co może osłabić innowacyjność całej gospodarki. Dodatkowo, rząd planuje zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych, które mają zniechęcić do spekulacyjnych transakcji, ale mogą również wpłynąć na strategie transferu majątku w rodzinach przedsiębiorczych. Te dwa kierunki reform podatkowych – obciążenie najlepiej zarabiających i ograniczenie ulg dla fundacji – tworzą kompleksową strategię, której skutki będą odczuwalne nie tylko przez sektor IT, ale także przez całą polską gospodarkę.

Kontekst i Tło

Zmiany w podatkach, które mają wejść w życie od 2027 roku, stanowią kolejny cios dla przedsiębiorców w sektorze IT, którzy od lat korzystali z ulgi IP Box jako narzędzia do rozwoju innowacyjnych projektów. Dodatkowe obciążenie w postaci daniny solidarnościowej od dochodów przekraczających milion złotych może zniechęcić do prowadzenia działalności w Polsce, szczególnie w branżach wysokotechnologicznych, gdzie marże są często niskie, a inwestycje wymagają długoterminowego horyzontu zwrotu. Eksperci przewidują, że najbardziej ucierpią jednoosobowe działalności gospodarcze oraz wspólnicy spółek osobowych, którzy nie są podatnikami CIT, czyli grupa, która od lat była motorem rozwoju polskiego sektora IT. Z drugiej strony, rząd argumentuje, że zmiany mają na celu zapobieżenie nadużyciom i spekulacjom, które w ostatnich latach stały się powszechne w korzystaniu z ulg podatkowych. Jednak ryzyko polega na tym, że obciążenie dodatkowymi podatkami może spowodować ucieczkę kapitału i talentów za granicę, gdzie warunki podatkowe są bardziej atrakcyjne. Dodatkowo, zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych mogą wpłynąć na strategie transferu majątku w rodzinach przedsiębiorczych, co z kolei może osłabić stabilność polskich firm rodzinnych, które odgrywają kluczową rolę w gospodarce. W dłuższej perspektywie, jeśli rząd nie zbalansuje tych zmian odpowiednimi inwestycjami w edukację i infrastrukturę, może to prowadzić do stagnacji innowacyjności i utraty konkurencyjności Polski na rynku globalnym.

Komentarz Redakcji

Rząd gra z ognia, wprowadzając kolejne ograniczenia dla przedsiębiorców, którzy od lat byli motorem rozwoju polskiej gospodarki. Zamiast stawiać na innowacje i atrakcyjne warunki dla inwestorów, decydenci wybijają kolejne podatki, które mogą przynieść krótkoterminowe korzyści budżetowe, ale na pewno osłabią konkurencyjność kraju. To nie tylko kwestia branży IT – to sygnał dla wszystkich, że Polska nie jest już miejscem, gdzie warto zakładać biznes. Czy to dobry sposób na budowę silnej gospodarki?