ZDROWIE

Ministerstwo rozszerza opiekę paliatywną i hospicyjną poza nowotwory – 400 mln zł na likwidację luk

Analiza

Ministerstwo Zdrowia ogłosiło w listopadzie 2026 r. plan rozszerzenia dostępności opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz zmianę modelu jej finansowania, przeznaczając 400 mln zł na usunięcie tzw. białych plam w systemie. Decyzja wynika z kontroli Najwyższej Izby Kontroli, która w latach 2022‑24 oceniła, że mimo wzrostu liczby pacjentów i wartości rozliczonych świadczeń (od ponad 1 mld zł w 2022 r. do 1,6 mld zł w 2023 r.), istnieją istotne braki, m.in. ograniczony katalog chorób kwalifikujących do opieki oraz niewystarczająca liczba specjalistów medycyny paliatywnej (średnio 30‑40 lekarzy rocznie zdaje PES). NIK wskazał także nieefektywność powołania pełnomocnika ds. medycyny paliatywnej i zespołu strategicznego, których prace nie przyniosły konkretnych rezultatów. W praktyce placówki zgłaszały problemy z płatnościami za świadczenia ponad limity, a ograniczenia kadrowe i finansowe utrudniały dostęp nieonkologicznym pacjentom, co podkreślały m.in. Dr hab. Tomasz Grądalski i organizacje hospicyjne w Pszczynie. Aktualne rozporządzenie ministra definiuje zakres gwarantowanych świadczeń i wymogi dla dostawców, a NFZ ma na jego podstawie tworzyć konkursy i kontrakty.

Kontekst i Tło

Rozszerzenie opieki paliatywnej poza nowotwory oraz dodatkowe środki finansowe mogą zwiększyć dostępność usług dla pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi i innymi schorzeniami, które dotychczas były wykluczone z systemu. Zmiana modelu finansowania i zniesienie limitów ma potencjał poprawy płynności płatności dla świadczeniodawców, co może ograniczyć zaległości i podnieść jakość opieki. Jednocześnie brak wyraźnych mechanizmów ewaluacji i niewystarczająca liczba wykwalifikowanych lekarzy mogą utrudnić pełne wdrożenie reform, co podkreślają opinie NIK i ekspertów. Jeśli rząd skutecznie zrealizuje plan, można spodziewać się zmniejszenia liczby pacjentów umierających w kolejkach oraz lepszej koordynacji opieki dla osób starszych i nieonkologicznych.

Komentarz Redakcji

Reforma wreszcie wykracza poza stereotyp nowotworowy, ale bez zwiększenia liczby specjalistów i realnej ewaluacji ryzykuje pozostanie jedynie piękną deklaracją.