BIZNES

UE walczy z chińską konkurencją, ale brak kadry zagraża europejskim firmom

Analiza

Unia Europejska od kilku lat wdraża ambitne narzędzia mające chronić europejski przemysł przed nieuczciwą konkurencją ze strony państw o niższych kosztach produkcji, zwłaszcza Chin. Jednym z kluczowych instrumentów jest rozporządzenie w sprawie subsydiów zagranicznych (FSR), przyjęte pod koniec 2022 roku, które pozwala Komisji Europejskiej blokować transakcje, fuzje czy udział w przetargach publicznych firm spoza UE, które korzystają z dotacji rządowych, zniekształcając tym samym konkurencję na rynku wewnętrznym. Dodatkowo, mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ma chronić przemysł ciężki przed tanimi importami o niższych standardach ekologicznych, podczas gdy Akt o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act) ogranicza zależność Europy od dostaw metali ziem rzadkich z pojedynczych państw, takich jak Chiny. W 2025 roku Komisja Europejska wszczęła 32 nowe dochodzenia handlowe, głównie w sektorze chemikaliów, gdzie presja chińskiej konkurencji jest szczególnie silna. Dochodzenia te często kończą się nałożeniem cła antydumpingowych, jak miało to miejsce w przypadku włókniny PET, na którą nałożono cła sięgające 48,1 procenta. Jednak mimo tych działań, europejskie firmy borykają się z poważnym problemem – opóźnieniami w procesach arbitrażowych, które mogą trwać nawet półtora roku. Według danych, Komisja Europejska zatrudnia zaledwie około 100 specjalistów przeszkolonych w zakresie instrumentów ochrony handlu, podczas gdy amerykański odpowiednik – Departament Handlu USA – dysponuje 440 pracownikami. Tymczasem, Komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič przygotowuje pakiet nowych środków, w tym tzw. wyłącznik awaryjny, który miałby umożliwić szybkie ograniczenie dostępu do jednolitego rynku w przypadku destabilizacji przez konkretne państwo. Jednakże, jak podkreśla Ruud Wassen, dyrektor zarządzający w Consello, firmy europejskie często upadają, czekając na rozstrzygnięcie sporu, co prowadzi do wstrzymania produkcji i utraty konkurencyjności.

Kontekst i Tło

Opóźnienia w procesach arbitrażowych, które mogą trwać nawet półtora roku, stanowią poważne zagrożenie dla europejskich firm, szczególnie tych walczących z tanimi importami z Chin. Według ekspertów, takie przedłużające się procedury mogą prowadzić do upadłości przedsiębiorstw, które nie są w stanie utrzymać się w oczekiwaniu na decyzje Komisji Europejskiej. Problem niedoboru kadrowego w strukturach unijnych, gdzie zaledwie 100 osób zajmuje się ochroną handlu, w porównaniu do 440 pracowników w amerykańskim Departamencie Handlu, dodatkowo utrudnia skuteczne egzekwowanie przepisów. Nowe narzędzia, takie jak wyłącznik awaryjny, mogą przynieść ulgę, ale ich skuteczność zależeć będzie od szybkości reakcji i dostosowania się do dynamicznie zmieniającego się rynku. Dla europejskiego przemysłu kluczowe będzie nie tylko wzmocnienie ochrony handlowej, ale także zapewnienie odpowiednich zasobów ludzkich, aby procesy arbitrażowe były efektywne i szybkie. W przeciwnym razie, firmy będą kontynuować walkę o przetrwanie w warunkach nieuczciwej konkurencji, ryzykując upadkiem przed zakończeniem procedur ochronnych.

Komentarz Redakcji

Unia Europejska ma ambitne plany ochrony swojego przemysłu, ale bez odpowiednich zasobów ludzkich i szybkich mechanizmów reakcji, te plany mogą okazać się jedynie teoretycznymi konstrukcjami. Brak kadrowego wsparcia w Komisji Europejskiej to nie tylko biurokratyczna przeszkoda, ale realne zagrożenie dla przetrwania tysięcy europejskich firm, które nie mogą czekać półtora roku na sprawiedliwość handlową.