WIADOMOŚCI

Krakowski uniwersytet w kryzysie: Minister zawiesza rektora UKEN po kolejnej interwencji

Analiza

Kontrowersje wokół kierownictwa Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie osiągnęły punkt kulminacyjny po tym, jak minister nauki Marcin Kulasek zawiesił w obowiązkach rektora prof. Piotra Borka. Decyzja zapadła mimo uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wcześniejszego odwołania rektora, co oznacza, że resort nie uznaje oceny sądu jako wystarczającej. Według ministra, zarzuty wobec Borka – w tym rażące naruszanie prawa i uporczywe zaniedbania – wymagają natychmiastowych działań, pomimo że sąd uznał je za zwykłe. Kryzys w UKEN trwa od listopada 2025 roku, kiedy to Borek stracił stanowisko po pierwszej interwencji ministra, a następnie odzyskał je po wniesieniu skargi. W tle sporu stoją zarzuty o bezwzględne zarządzanie, masowe zwolnienia pracowników (ponad 100 osób w czasie jego kadencji) oraz oskarżenia o naruszanie praw pracowniczych, w tym wypowiadanie umów pracownikom przebywającym na urlopach. Zarzuty te są jednak kwestionowane przez stronę rektora, która podkreśla, że restrukturyzacja była niezbędna do uratowania uczelni przed bankructwem i pozyskania nowych funduszy. Obecne zawieszenie oznacza przejęcie obowiązków przez dr hab. Wojciecha Bąka, najstarszego członka senatu UKEN, który już wcześniej tymczasowo zastępował Borka. Decyzja ministra spotyka się z podziałami w środowisku akademickim – część widzi w niej konieczną interwencję, inni postrzegają ją jako kolejny akt polityzacji nauki.

Kontekst i Tło

Zawieszenie rektora UKEN to nie tylko lokalny konflikt, ale sygnał głębszych problemów w polskim systemie szkolnictwa wyższego, gdzie polityka i zarządzanie często wchodzą w konflikt z autonomią uczelni. Dla społeczeństwa oznacza to kolejny przykład, jak decyzje administracyjne mogą wpływać na stabilność instytucji naukowych, a także podważać zaufanie do procesów restrukturyzacyjnych, które często są niezbędne w trudnej sytuacji finansowej uczelni. W dłuższej perspektywie może to również wpłynąć na atrakcyjność pracy w sektorze akademickim, jeśli pracownicy będą postrzegać środowisko jako niestabilne i politycznie uzależnione. Kryzys w UKEN może również wzmocnić dyskusję na temat niezależności uczelni publicznych od wpływów politycznych, zwłaszcza w kontekście restrykcyjnych przepisów finansowych i rosnących oczekiwań społecznych wobec jakości kształcenia.

Komentarz Redakcji

Kiedy minister nauki decyduje się na zawieszenie rektora mimo uchylenia przez sąd jego odwołania, nie chodzi już tylko o zarzuty, ale o demonstrację siły. To nie jest kwestia prawa, ale politycznego gestu – pokazanie, kto w Polsce decyduje o losach uczelni. Tymczasem prawdziwym ofiarą jest nie tylko rektor, ale cały uniwersytet, który traci stabilność w momencie, gdy najbardziej jej potrzebuje.