ZDROWIE

Szczepienie w ciąży na RSV ratuje życie niemowląt – eksperci alarmują

Analiza

Wirus RSV (syncytialny wirus oddechowy) pozostaje jedną z najgroźniejszych infekcji dla niemowląt, szczególnie w pierwszych sześciu miesiącach życia. Według danych z 2019 roku, z powodu zakażenia tym wirusem do szpitali trafiało rocznie 1,4 miliona dzieci na całym świecie. W Polsce, niemal połowa pacjentów hospitalizowanych z powodu RSV stanowią dzieci poniżej drugiego roku życia, a w sezonie jesienno-zimowym 2026 roku zanotowano cztery razy więcej hospitalizacji niż w całym poprzednim roku. Infekcja może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zapalenie oskrzeli i płuc, duszności, a nawet uszkodzenie centralnego układu nerwowego z powodu niedotlenienia, co w skrajnych przypadkach grozi niepełnosprawnością lub śmiercią. Najbardziej narażone są wcześniaki oraz dzieci z wrodzonymi lub przewlekłymi chorobami, ale nawet zdrowe noworodki mogą zachorować w ciężkiej postaci, której przebieg jest trudny do przewidzenia. Jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony niemowląt przed RSV jest szczepienie kobiet w ciąży, które pozwala na przekazanie dziecku przeciwciał przez łożysko. Mechanizm ten chroni malucha przez pierwsze miesiące życia, kiedy jego własny układ odpornościowy jest jeszcze zbyt słaby, aby skutecznie walczyć z infekcjami. Według ekspertów, szczepionka przeciwko RSV podana ciężarnej chroni dziecko nawet przez sześć miesięcy, co jest krytycznym okresem, gdyż standardowe szczepienia ochronne dla niemowląt rozpoczynają się dopiero w szóstym tygodniu życia (oprócz szczepień przeciwko gruźlicy i WZW typu B, które są podawane w pierwszych dniach). W Polsce, mimo że szczepienie w ciąży przeciwko RSV jest darmowe, korzysta z niego tylko co trzecia przyszła mama, co stanowi poważne zagrożenie zdrowotne dla niemowląt.

Kontekst i Tło

Szczepienie kobiet w ciąży przeciwko wirusowi RSV stanowi kluczowy element profilaktyki, który może znacząco zmniejszyć liczbę hospitalizacji niemowląt z powodu ciężkich infekcji oddechowych. Według ekspertów, takich jak prof. Mirosław Wielgoś, krajowy konsultant w dziedzinie perinatologii, szczepienie matki w ciąży mobilizuje organizm do wytworzenia przeciwciał, które są następnie przekazywane dziecku przez łożysko, zapewniając mu ochronę na pierwsze miesiące życia. To rozwiązanie jest szczególnie istotne, gdyż standardowe szczepienia ochronne dla niemowląt rozpoczynają się dopiero w szóstym tygodniu życia, pozostawiając maluchy bez ochrony w krytycznym okresie noworodkowym. Pomimo wysokiej skuteczności i dostępności szczepionki w ramach programu szczepień ochronnych, wciąż tylko 30% przyszłych mam decyduje się na zaszczepienie się przeciwko RSV. To zjawisko może być związane z brakiem świadomości na temat zagrożeń związanych z wirusem RSV oraz skuteczności szczepień prenatalnych. W sezonie jesienno-zimowym 2026 roku, kiedy liczba przypadków infekcji RSV wzrasta, eksperci podkreślają, że szczepienie w ciąży jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony najmłodszych dzieci przed ciężkimi powikłaniami, takimi jak zapalenie oskrzeli, płuc czy uszkodzenia centralnego układu nerwowego. Wprowadzenie szczepień prenatalnych przeciwko RSV może również zmniejszyć obciążenie systemu opieki zdrowotnej, redukując liczbę hospitalizacji noworodków i niemowląt.

Komentarz Redakcji

Absurd sytuacji polega na tym, że mamy skuteczne, darmowe i bezpieczne rozwiązanie, które może uratować życie niemowlątom, a mimo to tylko co trzecia przyszła mama decyduje się na szczepienie przeciwko RSV. To nie tylko kwestia indywidualnej decyzji, ale także odpowiedzialności systemowej za edukację i dostępność profilaktyki zdrowotnej. Kiedy nauka i medycyna podają nam gotowe narzędzia, a społeczeństwo nie chce z nich korzystać, to nie tylko problem świadomości, ale także brak skutecznej komunikacji.