WIADOMOŚCI

Konflikt w sądownictwie: SN uchyla decyzje o odsunięciu prezesa i wiceprezesa TK

Analiza

W środę 10 listopada 2026 roku Sąd Najwyższy podjął decyzje, które wstrząsnęły strukturą władzy sądowniczej w Polsce. Trzyosobowy skład SN, w składzie Maria Szczepaniec, Marek Dobrowolski oraz Arkadiusz Sopata (ławnik), uchylił postanowienie z 6 listopada, które uniemożliwiało rozpatrzenie zażaleń prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Decyzja ta otworzyła drogę do ponownego rozpatrzenia spraw przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej SN, która tego samego dnia uchyliła zarządzenia o natychmiastowym odsunięciu obu sędziów od pracy na 30 dni. Wydarzenia te stanowią kulminację długotrwałego konfliktu między Trybunałem Konstytucyjnym a Sądem Najwyższym, który wybuchł po tym, jak Anna Korwin-Piotrowska, kierująca TK, zarządziła odsunięcie Święczkowskiego i Sochańskiego na podstawie art. 130 ustawy o ustroju sądów powszechnych, argumentując koniecznością przywrócenia prawidłowego funkcjonowania Trybunału. W tle sporu leży także kwestia legalności powołania nowych sędziów TK, którzy ślubowali w obecności prezydenta, oraz konflikt wokół tzw. neosędziów w Sądzie Najwyższym, gdzie Izba Karna pozostaje bez stałego prezesa od marca 2026 roku. Dodatkowo, 28 sędziów Sądu Najwyższego ogłosiło bojkot nadzwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego, zarzucając jego organizatorowi, Zbigniewowi Kapińskiemu, naruszenie przepisów konstytucyjnych i ustawowych oraz próbę legitymizacji politycznych relacji z władzą wykonawczą. Spór ten ma charakter nie tylko proceduralny, ale również polityczny, ponieważ dotyka podstawowych zasad niezależności sądownictwa i podziału władzy w Polsce.

Kontekst i Tło

Decyzja Sądu Najwyższego o uchyleniu zarządzeń odsunięcia Święczkowskiego i Sochańskiego oznacza, że Trybunał Konstytucyjny powrócił do stanu sprzed 30 października 2026 roku, kiedy to Korwin-Piotrowska odsunęła obu sędziów od pracy. Jednakże, jak podkreśliła sama Korwin-Piotrowska, orzeczenia SN nie mają wpływu na skuteczność jej zarządzeń, które mogą zostać uchylone jedynie przez sąd dyscyplinarny wylosowany spośród sędziów TK. Sprawa ta wciąż pozostaje otwarta, a 17 listopada odbędzie się Zgromadzenie Ogólne TK, na którym sędziowie mogą uchylić immunitet Święczkowskiemu i Sochańskiemu, co otworzyłoby drogę do ich zatrzymania lub aresztowania. Bojkot 28 sędziów Sądu Najwyższego oraz brak decyzji w sprawie nowego prezesa Izby Karnej wskazują na głęboki kryzys w strukturach sądownictwa, gdzie spory o kompetencje i legalność powołania sędziów stają się coraz bardziej skomplikowane. Wydarzenia te mogą mieć daleko idące konsekwencje dla stabilności systemu sądowniczego w Polsce, podważając zaufanie do niezależności wymiaru sprawiedliwości. Dodatkowo, konflikt wokół neosędziów w Sądzie Najwyższym pokazuje, że spory te nie są tylko wewnętrzną sprawą sądów, ale mają również wymiar polityczny, wpływając na relacje między władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Komentarz Redakcji

Konflikt między Sądem Najwyższym a Trybunałem Konstytucyjnym przekształcił się w polityczną grę o władzę, w której prawo staje się jedynie narzędziem do uzasadniania własnych działań. Absurd polega na tym, że obie strony odwołują się do Konstytucji, jednocześnie podważając kompetencje drugiej. To nie tylko kryzys sądownictwa, ale także sygnał, że podział władzy w Polsce przestał działać zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego.