ZDROWIE

Chińska kontrola eksportu technologii farmaceutycznych – nowa broń geopolityczna

Analiza

Chiny objęły kontrolą eksportu technologie wykorzystywane do produkcji nowoczesnych leków, w tym terapii genowych, co może przekształcić biotechnologię w narzędzie nacisku politycznego. Według Jakuba Jakóbowskiego, wicedyrektora Ośrodka Studiów Wschodnich, lista kontroli obejmuje już około 800 komponentów i technologii z różnych branż, a kolejne są stale dopisywane. W lipcu 2026 roku 14 europejskich firm z sektora obronnego zostało wpisanych na listę podmiotów odciętych od chińskich komponentów, a teraz do tej grupy dochodzą także technologie farmaceutyczne. System chińskiej kontroli eksportu umożliwia wstrzymanie transakcji, licencji i nawet wyjazdów chińskich inżynierów, co służy zarówno ochronie własności intelektualnej, jak i potencjalnemu wykorzystaniu zależności jako instrumentu odstraszania. Xi Jinping w 2020 roku podkreślił potrzebę maksymalnego zwiększania zależności świata od Chin przy jednoczesnym zmniejszaniu własnych uzależnień, co ma tworzyć strategiczny „tarcza” polityczną.

Kontekst i Tło

Rozszerzenie chińskiej listy kontroli eksportu o technologie farmaceutyczne zwiększa ryzyko wykorzystania zależności światowego sektora leków jako środka nacisku. Państwa i firmy mogą zostać zmuszone do poszukiwania alternatywnych źródeł, co podniesie koszty badań i produkcji leków, zwłaszcza terapii genowych. Wzrost niepewności dostaw może przyspieszyć inwestycje w własne łańcuchy dostaw i rozwój krajowych zdolności produkcyjnych, ale jednocześnie ograniczy dostęp do najnowocześniejszych rozwiązań w krótkim terminie. Przykłady wcześniejszych chińskich ograniczeń, np. metali ziem rzadkich, pokazują, że taki mechanizm może mieć poważne konsekwencje dla globalnych łańcuchów wartości i stabilności sektora zdrowia.

Komentarz Redakcji

Kiedy lek staje się kartą przetargową w geopolitycznej grze, cała ludzkość płaci cenę za brak równowagi w łańcuchu dostaw.