Sąd Najwyższy unieważnił orzeczenia TK z dublerami
Co się stało
Sąd Najwyższy w składzie trzech połączonych izb – Cywilnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych – podjął uchwałę, która precyzuje, jakie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Według SN, orzeczeniem TK jest tylko rozstrzygnięcie wydane przez skład złożony wyłącznie z osób, które złożyły ślubowanie w obecności prezydenta. Decyzja SN wynika z długotrwałego sporu o legalność orzeczeń TK wydawanych przez składy z udziałem tzw. dublerów – sędziów powołanych na wolne miejsca po tych, którzy złożyli ślubowanie. W 2022 roku TK orzekł, że niektóre przepisy dotyczące wynagrodzeń obrońców z urzędu są niezgodne z Konstytucją, ale SN w 2023 roku stwierdził, że to orzeczenie nie ma mocy obowiązującej z powodu nielegalnego składu Trybunału. Europejski Trybunał Praw Człowieka w 2021 roku potwierdził, że skład TK z udziałem dublerów nie spełnia wymogu „sądu ustanowionego ustawą”, co podważa legalność takich orzeczeń. W Polsce od 2015 roku Trybunał orzekał w składowych z udziałem osób powołanych na wolne miejsca, co stało się przedmiotem licznych kontrowersji. Uchwała SN została podjęta w odpowiedzi na pytania prezes Izby Cywilnej Joanny Misztal-Koneckiej dotyczące m.in. mocy nieopublikowanych w ostatnich dwóch latach wyroków TK. W składzie orzekającym w SN przeważają sędziowie powołani po 2017 roku, co wpływa na interpretację przepisów konstytucyjnych. Orzeczenia TK w tej kwestii mogły mieć kluczowe znaczenie dla przyszłych procedur, ale teraz ich moc zostaje podważona przez SN.
Nie daj zjeść oszczędności inflacji! Porównaj oprocentowanie lokat i wybierz najkorzystniejszą.
Sprawdź ofertę →Kontekst
Trzy izby Sądu Najwyższego uznały, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą tylko wtedy, gdy skład orzekający składa się wyłącznie z osób, które złożyły ślubowanie w obecności prezydenta. Wyjątkiem mogą być sytuacje nadzwyczajne, gdy ślubowanie złożone jest zdalnie. Decyzja SN dotyczy m.in. orzeczenia TK z 20 grudnia 2022 roku, które stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisów o niższych stawkach wynagrodzenia dla obrońców z urzędu w porównaniu do obrońców z wyboru. SN uznał, że to orzeczenie nie ma mocy obowiązującej z powodu udziału w składzie dublerów. Uchwała SN została podjęta w środę 18 listopada 2026 roku po całodziennym posiedzeniu, na którym uczestniczyło ponad 40 sędziów, głównie powołanych po 2017 roku. Decyzja jest odpowiedzią na pytania prezes Izby Cywilnej Joanny Misztal-Koneckiej dotyczące mocy nieopublikowanych wyroków TK. Europejski Trybunał Praw Człowieka w 2021 roku potwierdził, że skład TK z udziałem dublerów nie spełnia wymogu „sądu ustanowionego ustawą”, co dodatkowo podważa legalność takich orzeczeń.
SELSEY Szafka RTV Ziggi orzechowa
Czytaj dalej
PolskaSejm odrzuca wniosek o zakończenie prac nad zniesieniem dwukadencyjności samorządowej
PolskaImmunitet prezesa Trybunału Konstytucyjnego poddany w wątpliwość
PolskaTrybunał Konstytucyjny uchylił immunitet Święczkowskiemu i Sochańskiemu
Polska100 mln zł na nowy kompleks artyleryjski w Jarosławiu
Przydatne narzędzia
Ostatnio dodane
PolskaSejm odrzuca wniosek o zakończenie prac nad zniesieniem dwukadencyjności samorządowej
PolskaImmunitet prezesa Trybunału Konstytucyjnego poddany w wątpliwość
ŚwiatNHC monitoruje układ niskiego ciśnienia nad Bahamami
