ZDROWIE

Nowe przepisy aborcyjne w Polsce: efekt mrożący słabnie, ale wyjazdy utrzymują się

Analiza

Senat zatwierdził bez poprawek nowelizację Kodeksu karnego oraz ustawy o planowaniu rodziny i przekazał je prezydentowi, co oznacza, że zmiany w prawie aborcyjnym zależą teraz od decyzji premiera Karola Nawrockiego. Mecenas Sabrina Mana‑Walasek, stała doradczyni sejmowej komisji nadzwyczajnej, podkreśla, że nowelizacja Kodeksu karnego usuwa art. 152 § 2, czyli karę za udzielanie pomocy w nielegalnym przerwaniu ciąży, co może ograniczyć tzw. efekt mrożący działający na lekarzy. Jednocześnie nowelizacja ustawy o planowaniu rodziny przywraca możliwość aborcji w przypadku ciężkiej wady płodu oraz wprowadza priorytetowy dostęp do lekarzy i psychologów po zabiegu, a także 72‑godzinny termin realizacji po wyrażeniu zgody pacjentki. Zmiany obejmują także procedurę odwoławczą w przypadkach odmowy prokuratora w sprawach ciąży po gwałcie. Pomimo tych regulacji, adwokatka ostrzega, że wiele Polek nadal będzie wybierać aborcję farmakologiczną poza systemem lub wyjazd za granicę, jeśli nie zmieni się podejście lekarzy i klimat polityczny.

Kontekst i Tło

Usunięcie kary za pomoc w nielegalnej aborcji może zmniejszyć presję na lekarzy, ale nie eliminuje potrzeby szukania alternatywnych rozwiązań poza systemem, zwłaszcza przy braku jednoznacznego wsparcia ze strony środowiska medycznego. Rozszerzenie uprawnień w przypadkach ciężkich wad płodu oraz wprowadzenie szybkiego terminu realizacji zabiegu zwiększa dostępność legalnych usług, lecz ich praktyczne zastosowanie zależy od interpretacji i gotowości placówek. Procedura odwoławcza w sprawach ciąży po gwałcie podnosi ochronę praw kobiet, ale wymaga sprawnego działania sądów. Statystyki NFZ wskazują, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego liczba legalnych zabiegów spadła, a od 2021 roku obserwuje się stopniowy wzrost, co sugeruje rosnące zapotrzebowanie mimo ograniczeń. W dłuższej perspektywie zmiany mogą wpłynąć na rynek farmaceutyczny i usług medycznych, a także na liczbę wyjazdów zagranicznych w poszukiwaniu aborcji.

Komentarz Redakcji

Usunięcie kary to jedynie kosmetyczny ruch – prawdziwe bariery pozostają w rękach lekarzy i politycznej atmosfery, a kobiety wciąż będą szukać dróg poza systemem.