Polska ostatnia w UE bez ROP: samorządy grożą podwyżkami za śmieci
Co się stało
Polska jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który nie wdrożył w pełni mechanizmów Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów (ROP) zgodnie z unijnymi przepisami. Mechanizm ten nakłada na producentów opakowań obowiązek finansowania późniejszej zbiórki, transportu i recyklingu odpadów opakowaniowych, które stanowią 40–50% strumienia odpadów komunalnych. Brak ROP powoduje, że koszty te ponoszą mieszkańcy przez podwyżki opłat gminnych. Według danych Krajowej Izby Gospodarki Odpadami, koszt wywozu odpadów wzrósł w latach 2017–2026 o 245%, podczas gdy ceny usług i towarów wzrosły o 57,7%. W latach 2015–2025 realny koszt obsługi 1 kg odpadu wzrósł o 52%, z 0,43 zł do 0,65 zł, mimo że ilość odpadów per capita wzrosła tylko o 35,1%. W 2023 roku koszt zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych wyniósł 3,6 mld zł, z czego producenci przekazali jedynie 676 mln zł, czyli zaledwie 19% kosztów. Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych zakłada wprowadzenie ekomodulacji, czyli różnicowania opłat w zależności od wpływu opakowań na środowisko, oraz przekierowanie środków do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Pomimo rozpoczęcia prac nad wdrożeniem ROP kilka lat temu, regulacja nie została jeszcze wprowadzona, co grozi dalszym obciążeniem mieszkańców. Samorządy, w tym Unia Metropolii Polskich i Unia Miasteczek Polskich, ostrzegają przed rosnącymi kosztami funkcjonowania, które przekraczają wzrost dochodów z reform finansowych. Według Grzegorza Cichego, prezesa Unii Miasteczek Polskich, gminy i małe miasta mają coraz trudniej utrzymać inwestycje i domknąć kadencję bez dodatkowych problemów finansowych. Największe obciążenia wynikają z wydatków na oświatę, energię, pomoc społeczną i bieżące funkcjonowanie. Wzrost kosztów systemu odpadów nie wynika wyłącznie z inflacji – realne wydatki gmin wzrosły w latach 2015–2025 o 106,3%, podczas gdy ilość odpadów per capita wzrosła o 35,1%. ROP ma wprowadzić zasadę „zanieczyszczający płaci”, co oznacza odejście od dotychczasowego systemu, w którym koszty zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych ponosili mieszkańcy. Mechanizm ten przewiduje, że producenci będą wnosić opłaty do NFOŚiGW, który przekieruje środki na pokrycie kosztów selektywnego zbierania i transportu odpadów. Opłaty dla konsumentów mają być niewielkie – od 0,8 gr za puszkę napoju do 5 gr za karton mleka, co jest znacznie niższe niż np. opłata cukrowa (50 gr za litr napoju). Prace nad wdrożeniem ROP rozpoczęły się kilka lat temu, ale zostały przerwane i wznowione dopiero za obecnego rządu. Projekt ustawy zakłada również ekomodulację, czyli różnicowanie opłat w zależności od ekologiczności opakowań. Pomimo postępów, pełne wdrożenie ROP wciąż nie jest realizowane, co grozi dalszym obciążeniem mieszkańców podwyżkami opłat za wywóz śmieci.
Chcesz, by Twoje oszczędności rosły z czasem? Sprawdź konto oszczędnościowe od naszego partnera – prosty dostęp online i rosnące oprocentowanie.
Sprawdź ofertę →Kontekst
Polska jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który nie wdrożył w pełni Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów (ROP), co prowadzi do rosnących kosztów dla mieszkańców związanych z wywozem odpadów. Według danych Krajowej Izby Gospodarki Odpadami, koszt wywozu odpadów wzrósł w latach 2017–2026 o 245%, podczas gdy ceny usług i towarów wzrosły o 57,7%. W 2023 roku koszt zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych wyniósł 3,6 mld zł, z czego producenci przekazali jedynie 676 mln zł, czyli zaledwie 19% kosztów. Brak ROP oznacza, że mieszkańcy ponoszą resztę kosztów przez podwyżki opłat gminnych. Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych zakłada wprowadzenie mechanizmu ROP, który ma przekierować opłaty od producentów do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), a następnie do gmin. Opłaty dla konsumentów mają być minimalne – od 0,8 gr do 5 gr w zależności od typu opakowania. Pomimo rozpoczęcia prac nad wdrożeniem ROP, regulacja nie została jeszcze wprowadzona, co grozi dalszym obciążeniem mieszkańców. Unia Metropolii Polskich i Unia Miasteczek Polskich ostrzegają, że bez wdrożenia ROP koszty wywozu odpadów będą nadal rosnąć, co dodatkowo obciąży już napięte budżety gmin. Według Grzegorza Cichego, prezesa Unii Miasteczek Polskich, gminy mają coraz trudniej utrzymać inwestycje i domknąć kadencję bez dodatkowych problemów finansowych. Wzrost kosztów systemu odpadów nie wynika wyłącznie z inflacji, ale także z rosnących wydatków na selektywną zbiórkę i transport odpadów.
VERSACE JEANS COUTURE Czarne sneakersy męskie Fondo Court 88 DIS. SK1, Rozmiar 45
Komentarz
Brak ROP w Polsce prowadzi do nieproporcjonalnego obciążenia mieszkańców kosztami recyklingu, podczas gdy producenci opakowań ponoszą minimalne wydatki na ten cel.
Czytaj dalej
PolskaCztery dni bez zakupów: Jak wygląda świąteczny chaos w polskich marketach
PolskaFałszywa gala bokserska z prezydentem Nawrockim – ABW wyjaśnia
PolskaFinał kampanii „Dzieciństwo bez przemocy” – czerwone światło w całej Polsce
Przydatne narzędzia
Ostatnio dodane
TechnologieSamsung testuje AI w aplikacji Pogoda
