TECHNOLOGIE

NATO testuje 5G jako tajemną broń w walce z dronami – rewolucja czy ryzykowna gra?

Analiza

Współczesne pola walki stają przed nowym wyzwaniem: rosnąca liczba dronów, zarówno tych kontrolowanych zdalnie, jak i autonomicznych, które mogą działać bez emisji sygnałów radiowych, uniemożliwiając ich wykrycie tradycyjnymi radarami. NATO, poszukując tańszych i bardziej elastycznych rozwiązań, postanowiło przetestować wykorzystanie istniejącej infrastruktury 5G do pasywnego monitorowania przestrzeni powietrznej. Podczas eksperymentu DiBaX 2026, przeprowadzonego na Łotwie między 19 a 30 października, sojusz sprawdził, czy stacje bazowe sieci komórkowej mogą służyć nie tylko do przesyłania danych, ale również do wykrywania ruchomych obiektów na podstawie odbić fal radiowych. Technologia opiera się na zjawisku, z którym telekomunikacja ma do czynienia od lat: fale radiowe odbijają się od przeszkód, a poruszające się obiekty zmieniają charakter odbieranego sygnału. Systemy analizujące te zmiany mogą określać położenie i ruch dronów, nawet tych nieemisyjnych. Warto podkreślić, że nie jest to zupełna nowość – podobne pomysły testowały już firmy takie jak Lockheed Martin czy Verizon, a w lipcu 2026 roku AT&T i Ericsson demonstrowały zdolność sieci 5G do śledzenia bezzałogowców na wysokościach do 122 metrów. Jednak NATO idzie dalej, łącząc detekcję z siecią 5G z wydzielaniem zabezpieczonych części infrastruktury cywilnej na potrzeby wojskowe oraz automatycznym przełączaniem łączności w razie zakłóceń. Dodatkowo, sojusz testował integrację systemów przeciwdronowych z wojskowymi systemami dowodzenia, co pozwoliło na szybką synchronizację różnych platform, np. systemu Maven z krajowymi rozwiązaniami, które wcześniej nie były do tego przystosowane. Eksperymenty te pokazują, że NATO dąży do stworzenia rozproszonej sieci obserwacyjnej, w której dane z infrastruktury telekomunikacyjnej będą trafiać do wojskowych systemów obok informacji z radarów czy kamer. W październiku 2026 roku podobne rozwiązania prezentowały firmy Ericsson, Play i Asseco w Krakowie, łącząc technologię detekcji ISAC z akustycznym systemem PUSZCZYK, jednak w tym przypadku sieć Play służyła głównie do transmisji danych, a detekcja opierała się na odrębnych rozwiązaniach przemysłowych. Pomysł wykorzystania sieci 5G jako dodatkowej warstwy obserwacyjnej zyskuje na znaczeniu, zwłaszcza że tradycyjne radary wymagają ogromnych nakładów finansowych, logistycznych i są podatne na zniszczenie w wyniku pojedynczego ataku. Nowe podejście może okazać się bardziej ekonomiczne, szczególnie w miejscach, gdzie infrastruktura 5G już istnieje, ale wciąż wiąże się z ryzykiem sabotażu czy zakłóceń sygnału.

Kontekst i Tło

Testy NATO na Łotwie potwierdzają, że sieć 5G może stać się kluczowym elementem współczesnej obrony powietrznej, szczególnie w kontekście rosnącej zagrożenia ze strony dronów. Wykorzystanie istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej do pasywnej detekcji obiektów pozwala na redukcję kosztów i zwiększenie elastyczności systemów obserwacyjnych, jednak wciąż pozostaje wiele wyzwań, takich jak nierównomierna gęstość stacji bazowych czy podatność cywilnej sieci na zakłócenia. Największą zaletą tego rozwiązania jest możliwość integracji z istniejącymi systemami wojskowymi, co może przyspieszyć reakcję na zagrożenia. Jednak bez szczegółowych danych dotyczących zasięgu, dokładności i skuteczności klasyfikacji obiektów trudno ocenić, czy system będzie równie efektywny w realnych warunkach bojowych. W perspektywie długoterminowej można jednak spodziewać się, że stacje bazowe będą coraz częściej wykorzystywane nie tylko do transmisji danych, ale również do monitorowania przestrzeni powietrznej, co może zmienić sposób prowadzenia współczesnych operacji wojskowych. Rozwiązanie to może okazać się szczególnie przydatne w obszarach, gdzie budowa tradycyjnych radarów byłaby zbyt kosztowna lub logistycznie skomplikowana.

Komentarz Redakcji

NATO nie buduje kolejnych radarów, tylko przekształca istniejące sieci w narzędzia wojny. To genialne wykorzystanie cywilnej infrastruktury, ale pytanie, czy telekomunikacyjne maszty wytrzymają pierwszy ostrzał. Kiedyś linie energetyczne stały się celami – teraz może dotknąć to stacje 5G. Wojna zmienia się, ale jej zasady pozostają niezmienne: kto kontroluje infrastrukturę, kontroluje przyszłość.