Emerytury poniżej minimum
Co się stało
Obecny system emerytalny w Polsce opiera się na zasadzie, że prawo do emerytury nabywa się po zapłaceniu choćby jednej składki, bez wymogu stażu pracy. Wprowadzona w 1999 roku zmiana oznaczała, że osoby urodzone po 1948 roku nie muszą spełniać warunków stażowych, aby otrzymać świadczenie. Wcześniej, w systemie obowiązującym do 1998 roku, wymagany był staż 15 lub 20 lat, w zależności od płci, aby w ogóle nabyć prawo do emerytury. Dzięki temu osoby bez wymaganego stażu nie pojawiały się w statystykach emerytalnych. W wyniku reformy do emerytury trafiają teraz osoby z bardzo krótkim stażem ubezpieczeniowym, które nie spełniają warunków do uzyskania dopłaty do emerytury minimalnej. Według ekonomisty Łukasza K. z Federacji Przedsiębiorców Polskich i rady nadzorczej ZUS, obecnie ponad pół miliona osób pobiera emerytury niższe od minimalnej, a ich udział w nowo przyznawanych świadczeniach wynosi już prawie 18 proc. W całej populacji emerytów udział ten wynosi około 8 proc., ale trend wskazuje na jego systematyczny wzrost. Koszty administracyjne obsługi emerytur niższych od minimalnej często przewyższają wartość wypłacanych świadczeń. ZUS musi przeprowadzać waloryzację, wydawać decyzje i prowadzić procedury, których koszt nie jest uzasadniony wartością wypłacanych środków. Według danych z marca tego roku, tylko mniej niż 9 tys. osób pobierało emeryturę mniejszą niż 100 zł miesięcznie, ale większość świadczeń niższych od minimalnej wynosi setki, a czasem nawet przekracza tysiąc złotych miesięcznie. W przeszłości osoby bez wymaganego stażu mogły otrzymać emerytury wyższe od minimalnych dzięki odpowiednio wysokiemu kapitałowi emerytalnemu. Dziś dla nowych emerytów waga tego kapitału spada, a decydujący czynnik staje się spełnienie warunku stażowego. Osoby, które rozpoczęły aktywność zawodową głównie po 1999 roku, mają mniejsze szanse na uzyskanie wyrównania do emerytury minimalnej, jeśli nie osiągną wymaganego stażu. Ekonomista K. prognozuje, że w ciągu najbliższych kilkunastu lat liczba osób pobierających emerytury niższe od minimalnej może wzrosnąć do około 1 miliona. Według niego udział takich emerytur w całej populacji emerytów będzie zbliżał się do obecnego poziomu wśród nowo przyznawanych świadczeń, czyli prawie 18 proc.
Nie daj zjeść oszczędności inflacji! Porównaj oprocentowanie lokat i wybierz najkorzystniejszą.
Sprawdź ofertę →Kontekst
W 2026 roku około 8 proc. wszystkich emerytów w Polsce pobiera emerytury niższe od minimalnej, ale wśród nowo przyznawanych świadczeń udział ten wynosi już prawie 18 proc. Według ekonomisty Łukasza K. z Federacji Przedsiębiorców Polskich i rady nadzorczej ZUS, liczba osób otrzymujących takie emerytury stale rośnie, głównie ze względu na zmianę systemu emerytalnego, który wprowadził zasadę nabywania prawa do emerytury po zapłaceniu choćby jednej składki. Wprowadzona w 1999 roku reforma spowodowała, że do statystyk trafiają osoby z bardzo krótkim stażem ubezpieczeniowym, które nie mają prawa do podwyższenia świadczenia do poziomu emerytury minimalnej. Według K., koszty administracyjne obsługi tych emerytur często przewyższają ich wartość, co stawia pytania o racjonalność obecnych procedur wypłaty. Ekonomista prognozuje, że w ciągu najbliższych kilkunastu lat liczba osób pobierających emerytury niższe od minimalnej może wzrosnąć do około 1 miliona. Według niego, większość tych osób otrzymuje świadczenia liczone w setkach złotych, a tylko marginalna część pobiera emerytury mniejsze niż 100 zł miesięcznie. W przeszłości osoby bez wymaganego stażu mogły otrzymać emerytury wyższe od minimalnych dzięki odpowiednio wysokiemu kapitałowi emerytalnemu. Dziś dla nowych emerytów waga tego kapitału spada, a decydujący czynnik staje się spełnienie warunku stażowego. Według K., osoby, które rozpoczęły aktywność zawodową głównie po 1999 roku, mają mniejsze szanse na uzyskanie wyrównania do emerytury minimalnej, jeśli nie osiągną wymaganego stażu.
Damski minimalistyczny zegarek marki Ferrè Milano
Komentarz
Zmiana systemu emerytalnego w 1999 roku spowodowała, że do statystyk trafiają osoby z bardzo krótkim stażem, których emerytury niższe od minimalnej stają się coraz większym obciążeniem dla administracji.
Czytaj dalej
PolskaSondaż ujawnia: Braun ma 55% negatywnych opinii, Rozwój Plus przygotowuje akcję
PolskaHulajnogi elektryczne rozpędzają się do 140 km/h
PolskaTatry jesienią 2026: zakaz nocnych wędrówek i dodatkowe ryzyka dla turystów

