WIADOMOŚCI

Ukraińcy w Polsce: NFZ zarabia miliardy, a pacjenci coraz rzadziej korzystają z leczenia

Analiza

Od marca 2026 roku system opieki zdrowotnej w Polsce przechodzi dynamiczne transformacje, związane przede wszystkim z obsługą uchodźców z Ukrainy. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, średni koszt leczenia jednego uchodźcy z Ukrainy wynosi obecnie 694 zł, podczas gdy dla obywatela polskiego wynosi 4 640 zł. Ta różnica wynika z kilku czynników: ograniczonego dostępu do specjalistycznej opieki, częstszego korzystania z podstawowych świadczeń oraz faktu, że wielu Ukraińców decyduje się na leczenie w swoich krajach pochodzenia lub w innych krajach Unii Europejskiej. Według raportu UNHCR i Deloitte, wydatki na opiekę zdrowotną uchodźców są sześciokrotnie niższe niż w przypadku Polaków, co przekłada się na nadwyżkę finansową NFZ z obsługi tej grupy pacjentów, sięgającą w 2025 roku 1,8 miliarda złotych. Jednocześnie, odnotowuje się gwałtowny spadek liczby Ukraińców korzystających z leczenia w Polsce – od początku roku liczba pacjentów zmniejszyła się o ponad 25 tysięcy, co wiąże się z wprowadzeniem restrykcyjnych zmian w dostępie do świadczeń. Wśród przyczyn tego zjawiska wymienia się zarówno trudności administracyjne, jak i rosnącą integrację społeczno-ekonomiczną Ukraińców, którzy coraz częściej znajdują zatrudnienie i mogą samodzielnie finansować opiekę zdrowotną. Dodatkowo, odnotowuje się wzrost liczby medyków z Ukrainy pracujących w Polsce – na koniec 2025 roku stanowili oni 2,4% lekarzy i 0,8% pielęgniarek w kraju, co wpływa na dynamikę rynku pracy w sektorze zdrowia. Te zmiany mają zarówno wymiar humanitarny, jak i ekonomiczny, wpływając na bilans finansowy NFZ oraz dostępność usług medycznych dla różnych grup społecznych.

Kontekst i Tło

Nadwyżka finansowa NFZ z obsługi uchodźców z Ukrainy, wynosząca 1,8 miliarda złotych, świadczy o efektywności systemu w kontekście kosztów, ale jednocześnie rzuca światło na rosnące nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej. Spadek liczby Ukraińców korzystających z leczenia w Polsce może być zarówno wynikiem ograniczeń prawnych, jak i naturalnego procesu adaptacji społecznej, w którym uchodźcy zyskują stabilizację finansową i dostęp do alternatywnych form opieki. Dla NFZ jest to szansa na optymalizację wydatków, jednak w dłuższej perspektywie może to prowadzić do marginalizacji grupy, która początkowo była kluczowa dla stabilności systemu. Wzrost liczby medyków z Ukrainy pracujących w Polsce może z kolei wzmocnić jakość opieki zdrowotnej, ale jednocześnie nasilić konkurencję na rynku pracy, co może wpłynąć na warunki zatrudnienia polskich specjalistów. W kontekście szerszym, sytuacja ta stawia pytanie o przyszłość integracji systemów opieki zdrowotnej w Europie, gdzie ruch ludności jest coraz bardziej dynamiczny i wymaga elastycznych rozwiązań.

Komentarz Redakcji

System zdrowotny w Polsce udowadnia, że efektywność finansowa może chodzić w parze z wykluczeniem społecznym. Miliardowe nadwyżki z leczenia uchodźców to nie tylko sukces zarządzania, ale także sygnał, że restrykcyjne zmiany w dostępie do opieki zdrowotnej działają – tylko nie dla tych, dla których zostały wprowadzone. Czy to model przyszłości, czy tylko przejściowe rozwiązanie, zależy od tego, czy polityka zdrowotna będzie służyła ludziom, a nie tylko bilansom.