WIADOMOŚCI

Lex szarlatan w TK: Prezydent blokuje ustawę o ochronie pacjentów, eksperci mówią o desperacji

Analiza

W Polsce od lat toczy się zacięta walka z pseudomedycyną i dezinformacją w zakresie zdrowia, która kosztuje pacjentów miliony złotych rocznie oraz naraża ich na niebezpieczne terapie. Szacunki organizacji pacjenckich wskazują, że co najmniej 15% Polaków korzystało w ostatnich dwóch latach z usług alternatywnych, niepotwierdzonych naukowo, a w wielu przypadkach wręcz szkodliwych. Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, znana jako *lex szarlatan*, miała wypełnić lukę prawną, wprowadzając m.in. obowiązek rejestracji terapii alternatywnych, zakaz reklamowania nieudowodnionych metod leczenia oraz narzędzia do karania oszustów. Projekt był wspierany przez środowiska lekarskie, Rzecznika Praw Pacjenta oraz organizacje pozarządowe, które podkreślały, że Polska jest jednym z nielicznych krajów UE bez skutecznych mechanizmów walki z tym zjawiskiem. Decyzja prezydenta o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie prewencyjnym wywołała falę krytyki, zwłaszcza że sam głowa państwa zapowiedział przygotowanie własnego projektu, który ma przewidywać karę do 15 lat więzienia za najpoważniejsze przypadki oszustw medycznych. Tło konfliktu sięga jednak głębiej: od lat trwa dyskusja o roli państwa w regulacji rynku usług zdrowotnych, a także o granicach wolności przedsiębiorczości w sektorze medycyny alternatywnej, który generuje rocznie ponad 3 miliardy złotych obrotów. Eksperci podkreślają, że brak jasnych przepisów sprzyja nieuczciwym praktykom, a pacjenci, często w stanie desperacji, stają się łatwym celem dla szarlatanów.

Kontekst i Tło

Blokada *lex szarlatan* przez prezydenta oznacza, że Polska pozostanie bez skutecznych narzędzi do zwalczania pseudomedycyny jeszcze przez nieokreślony czas, co może prowadzić do eskalacji przypadków oszustw i zagrożeń dla zdrowia publicznego. Ustawa, przygotowana przez ekspertów, miała wypełnić lukę prawną, która przez lata sprzyjała działaniom nieuczciwych podmiotów korzystających z braku regulacji. Decyzja prezydenta, choć motywowana chęcią wprowadzenia własnego, surowszego projektu, w praktyce oznacza paralizację działań na rzecz ochrony pacjentów. Krytycy podkreślają, że opóźnienia mogą kosztować życie osób, które z powodu dezinformacji rezygnują z konwencjonalnego leczenia na rzecz niebezpiecznych alternatyw. Ponadto, brak jasnych przepisów może prowadzić do chaosu prawnego, gdzie szarlatani będą kontynuować działalność, korzystając z luk w systemie. W dłuższej perspektywie, sytuacja ta może również osłabić zaufanie społeczeństwa do instytucji państwowych, które nie są w stanie skutecznie chronić obywateli przed oszustwami. Dodatkowo, rynek medycyny alternatywnej, który obecnie działa w szarej strefie, może ulec dalszemu zdywersyfikowaniu, co utrudni kontrolę i zwiększy ryzyko dla konsumentów.

Komentarz Redakcji

Blokada *lex szarlatan* to nie tylko polityczny manewr, ale przede wszystkim lekceważenie ludzkiego cierpienia. Podczas gdy prezydent przygotowuje własny projekt, pacjenci pozostają bez żadnej ochrony przed szarlatanami, którzy bezkarnie zarabiają na ich chorobie. To klasyczny przykład, jak biurokracja i spory kompetencyjne mogą kosztować zdrowie i życie obywateli.