ZDROWIE

Kolejki do hospicjów rosną, a pacjenci umierają bez opieki. Eksperci alarmują: system się zawali

Analiza

Polski system opieki paliatywnej, mimo zniesienia limitów dostępu, nadal nie radzi sobie z rosnącymi potrzebami pacjentów. Według danych z 2026 roku, kolejki do hospicjów domowych sięgają setek osób, podczas gdy placówki nie powstają tam, gdzie są najbardziej potrzebne. Problem dotyczy przede wszystkim chorych z przewlekłymi schorzeniami internistycznymi, którzy nie kwalifikują się do opieki specjalistycznej, ale wymagają podstawowej opieki paliatywnej. Według prof. Aleksandry Ciałkowskiej-Rysz, prezeski Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej, kluczowym problemem jest brak koordynacji między lekarzami rodzinnymi, internistami i onkologami, którzy powinni zapewniać opiekę na poziomie podstawowym. Ekspertka podkreśla, że od 2023 roku, gdy opieka paliatywna stała się bardziej atrakcyjna finansowo, prywatne podmioty zaczęły tworzyć hospicja domowe nie tam, gdzie są białe plamy, ale tam, gdzie istnieje już infrastruktura i personel. Według danych, liczba hospicjów domowych wzrosła o około 20%, ale placówki te nie zapewniają specjalistycznej opieki, a ich pacjenci często wymagają dodatkowej pomocy zewnętrznej. Anna Kaptacz, prezeska Stowarzyszenia Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej, ostrzega, że pacjenci w kolejkach umierają zanim zdążą otrzymać pomoc. Problem pogłębia fakt, że NFZ planuje zmiany w finansowaniu opieki paliatywnej od 2027 roku, co może dodatkowo destabilizować system. Według ekspertów, brak szybkiego wprowadzenia rozporządzenia dotyczącego opieki paliatywno-hospicyjnej grozi wysokimi kosztami dla systemu zdrowia, ponieważ prywatne podmioty będą sięgać po środki NFZ bez zapewnienia odpowiedniej jakości opieki.

Kontekst i Tło

Rosnące kolejki do hospicjów i brak dostępu do opieki paliatywnej dla tysięcy pacjentów w Polsce świadczą o fundamentalnych wadach systemu. Zniesienie limitów dostępu nie przyniosło oczekiwanych efektów, ponieważ brak koordynacji między specjalistami oraz koncentracja prywatnych podmiotów na zyskownych placówkach pogłębia kryzys. Pacjenci z przewlekłymi schorzeniami, którzy nie kwalifikują się do opieki specjalistycznej, pozostają bez wsparcia, co prowadzi do tragicznych konsekwencji. Eksperci podkreślają, że opieka paliatywna musi być zapewniana na poziomie podstawowym przez lekarzy rodzinnych i internistów, ale obecnie szkolenia w tym zakresie są niewystarczające. Planowane zmiany NFZ od 2027 roku mogą dodatkowo destabilizować sytuację, jeśli nie zostaną wprowadzone odpowiednie regulacje. System zdrowia w Polsce stoi przed kolejnym kryzysem, który wymaga szybkich i skutecznych działań legislacyjnych oraz finansowych.

Komentarz Redakcji

To nie jest kryzys, to katastrofa systemowa. Pacjenci nie mogą czekać na pomoc, a rząd nie reaguje z odpowiednią szybkością. Opieka paliatywna to nie luksus, to podstawowe prawo każdego człowieka. Czy kolejne miliony z budżetu zdrowia będą marnowane na prywatne interesy, zamiast ratować życie chorych?