BIZNES

ZUS umorzy 315 mln zaległych składek sprzed 1999 r. – co to oznacza?

Analiza

Ustawa podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 4 listopada zezwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na automatyczne anulowanie zobowiązań powstałych przed 1 stycznia 1999 roku. Działanie wejdzie w życie 1 maja 2027 r. i obejmie zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz wszystkie narosłe odsetki, opłaty prolongacyjne i koszty egzekucyjne. Szacuje się, że dotknie około 7,1 tys. płatników i 315 mln zł długu. Informacja o umorzeniu zostanie przekazana dłużnikom przez portal eZUS lub listownie, a każdy odbiorca będzie miał 30 dni na złożenie oświadczenia o rezygnacji, które musi obejmować wszystkie zobowiązania i nie podlega późniejszej zmianie. Umorzenie obejmie także długi zabezpieczone hipoteką lub zastawem – ZUS wyśle niezbędne dokumenty do wykreślenia tych obciążeń. Jednocześnie wygasną umowy ratalne i postępowania egzekucyjne, chyba że dłużnik zdecyduje się pozostać przy długu.

Kontekst i Tło

Dla tysięcy Polaków operacja przyniesie natychmiastową ulgę finansową, ale jednocześnie może obniżyć przyszłe świadczenia emerytalne, ponieważ okresy objęte umorzeniem nie będą wliczane do kapitału początkowego ani podstawy wyliczenia emerytury. ZUS podkreśla, że zaległości związane z własnymi składkami wliczą się do stażu pracy, co może mieć pozytywny wpływ na niektóre uprawnienia pracownicze. Krytycy, w tym ekonomiści i związki zawodowe, wskazują na koszt 4,5 mld zł poniesiony dotychczas na windykację oraz niską efektywność odzyskiwania starych należności – prognozowane koszty egzekucji wyniosłyby 135 mln zł przy przychodach jedynie 13,9 mln zł. Decyzja ma więc wymiar fiskalny, ograniczając dalsze straty budżetowe, ale jednocześnie wywołuje debatę o sprawiedliwość wobec osób, które regularnie spłacały składki.

Komentarz Redakcji

ZUS wreszcie przyznał, że lata nieopłaconych składek to jedynie papierowa pozycja – ale cena tej ulgi może odbić się w kieszeniach przyszłych emerytów.