ŚWIAT

Iran grozi Europie: bazy USA w celowniku po eskalacji z Trumpem

Analiza

Od połowy czerwca 2026 roku formalnie obowiązuje zawieszenie broni w wojnie, którą Izrael i Stany Zjednoczone rozpoczęły przeciwko Iranowi 28 lutego tego samego roku. Najbardziej intensywna faza konfliktu zakończyła się jednak już w kwietniu. Od tamtej pory Teheran prowadził ograniczone ataki odwetowe, kierując rakiety i drony na obiekty związane z USA w krajach Zatoki Perskiej oraz w Jordanii. O naruszanie przestrzeni powietrznej przez irańskie pociski oskarżały również Azerbejdżan, Cypr i Turcja. Teraz jednak sytuacja ulega dalszej eskalacji. Szef irańskich służb bezpieczeństwa, Mohsen Rezaei, w wywiadzie dla libańskiej telewizji Al-Majadin, zapowiedział, że w razie wykorzystania amerykańskich baz wojskowych – również tych położonych w Europie – do ataków na Iran, Teheran odpowiedzi uderzeniami w te same obiekty. Groźba obejmuje także wyspy, które uważane są za poza zasięgiem irańskich rakiet, oraz infrastrukturę krytyczną, taką jak podmorskie kable światłowodowe w Cieśninie Ormuz. Według źródeł Financial Times, irańskie władze rozważają także ataki na amerykańskie zasoby w południowo-wschodniej Europie, w tym w Bułgarii, gdzie w październiku 2026 roku zgodzono się na wykorzystanie bazy lotniczej Bezmer przez amerykańskie samoloty tankujące. Dodatkowo, w marcu tego roku dron uderzył w brytyjską bazę na Cyprze, co jeszcze bardziej podgrzało nastroje w Teheranie. W tle tych działań stoi rosnąca niepewność polityczna: najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Mojtaba Chamenei, awansował na kluczowe stanowiska w aparacie bezpieczeństwa i wojsku twardogłowych polityków, co sygnalizuje dalsze pogorszenie relacji z Zachodem. Z kolei prezydent Donald Trump wykluczył jakiekolwiek rozmowy z Teheranem, co dodatkowo ogranicza szanse na dyplomatyczne rozwiązanie konfliktu.

Kontekst i Tło

Groźby Iranu wobec amerykańskich baz w Europie stanowią kolejny sygnał eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, który może mieć poważne konsekwencje geopolityczne. Według eksperta z Royal United Services Institute (RUSI), Sidhartha Kaushala, ataki na cele w Europie są możliwe, ale ograniczone technicznie – Iran mógłby użyć rakiet średniego zasięgu, takich jak Shahab, jednak ich skuteczność byłaby mniejsza przy większych odległościach. Skala ewentualnych uderzeń zależeć będzie od decyzji politycznych w Teheranie, ale już teraz jasne jest, że Iran odchodzi od dotychczasowej strategii ograniczonych ataków na Bliskim Wschodzie i rozważa szersze cele, w tym infrastrukturę krytyczną w Europie. Dla państw członkowskich NATO, takich jak Polska czy Rumunia, które pełnią rolę w obronie kontynentu, groźba staje się realnym zagrożeniem, wymagającym podniesienia gotowości obronnej. Ponadto, eskalacja może wpłynąć na globalne rynki surowców energetycznych, zwłaszcza jeśli Iran zdecyduje się na atak na kable światłowodowe w Cieśninie Ormuz, co uniemożliwiłoby przepływ informacji i handlu w regionie. W dłuższej perspektywie sytuacja może również przyspieszyć modernizację systemów obrony przeciwrakietowej w Europie, co stanie się priorytetem dla państw sojuszniczych.

Komentarz Redakcji

Groźby Iranu wobec baz USA w Europie to nie tylko kolejny akt w eskalacji konfliktu, ale przede wszystkim sygnał, że Teheran gotowy jest na globalne rozliczenie. To, że szef służb bezpieczeństwa Rezaei mówi o atakach na cele, których jeszcze nie dotknęły irańskie rakiety, świadczy o radykalizacji strategii. Europa staje się poligonem geopolitycznym, a jej obrona – kwestią nie tylko wojskową, ale i ekonomiczną. Trump, wykluczając rozmowy, tylko przyspiesza ten proces – bez dyplomacji pozostaje tylko eskalacja.