BIZNES

Orlen zerwał umowę LNG z QatarEnergy – konsekwencje dla Polski i Litwy

Analiza

Polski koncern Orlen wypowiedział jedną z dwóch długoterminowych umów na dostawy skroplonego gazu ziemnego (LNG) z QatarEnergy. Umowa, zawarta w 2009 roku, obejmowała 1 mln ton LNG rocznie (ok. 15,3 TWh) i miała obowiązywać do 2034 roku, lecz w listopadzie 2026 r. została rozwiązana z powodu utrzymującej się siły wyższej, związanej z zakłóceniami w cieśninie Ormuz. Według Orlenu wartość kontraktu w 2026 r. wynosiła około 570 mln euro, co dawało cenę 37 EUR/MWh, znacznie niższą od rynkowej ceny 86‑87 EUR/MWh na holenderskim hubie TTF. Dostawy z tego kontraktu były już od miesięcy wstrzymane, a spółka zastępowała je amerykańskimi dostawami LNG, które są obecnie bardziej konkurencyjne. Jednocześnie litewska spółka Orlen Lietuva znajduje się w centrum uwagi rządu w Wilnie, który przygotowuje ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków, mającą przynieść budżetowi do 70 mln euro w 2027 r. Dodatkowo kanadyjski projekt małego reaktora modułowego (SMR) napotyka opóźnienia i przekroczenia budżetu, co budzi wątpliwości co do wyboru tej technologii dla planowanej elektrowni jądrowej w Włocławku.

Kontekst i Tło

Decyzja Orlenu nie wpływa na bezpieczeństwo dostaw gazu w Polsce, ponieważ kontrakt był już praktycznie nieaktywny i firma korzysta z alternatywnych źródeł, głównie z USA. Zerwanie umowy podkreśla rosnącą niestabilność dostaw LNG z regionu Zatoki Perskiej i może przyspieszyć przejście polskiego rynku na bardziej elastyczne, indeksowane kontrakty. W Litwie planowany podatek od nadzwyczajnych zysków może zwiększyć koszty operacyjne Orlen Lietuva, co wpłynie na rentowność litewskiej rafinerii i budżet państwa. Opóźnienia w kanadyjskim projekcie SMR mogą skomplikować realizację polskiej elektrowni jądrowej, zwiększając ryzyko kosztowe i terminowe. Szczyt COP31 w Turcji, skupiający się na elektryfikacji, podkreśla strategiczny zwrot w kierunku niskoemisyjnych źródeł energii, co może w dłuższej perspektywie ograniczyć zależność od importu gazu.

Komentarz Redakcji

Zerwanie umowy z QatarEnergy to jedynie formalny koniec nieaktywnych dostaw, ale sygnał, że tradycyjne długoterminowe kontrakty LNG tracą na znaczeniu w erze niestabilnych szlaków transportowych. Litwa natomiast przygotowuje się do fiskalnego odwetowego kroku, który może podnieść koszty operacyjne polskiego koncernu za granicą.