ZDROWIE

NFZ rezygnuje z nadwykonań: nowe zasady od 1 kwietnia 2026

Analiza

Od 1 kwietnia 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadza radykalne zmiany w rozliczaniach za badania diagnostyczne, likwidując dotychczasowe systemy premiujące szpitale za nadwykonania. Zmiany dotyczą m.in. kolonoskopii, rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej – procedur, które dotąd były często wykonywane w nadmiarze, by zwiększyć dochody placówek. NFZ uzasadnia decyzję walką z nadmiernymi wydatkami i dążeniem do efektywniejszego wykorzystania środków publicznych. Nowe rozliczenia opierają się na tzw. pakietach diagnostycznych, które mają zapobiegać nadmiernemu wykonywaniu badań bez wpływu na jakość opieki. Zmiana została wprowadzona po szerokich konsultacjach z lekarzami i organizacjami zawodowymi.

Kontekst i Tło

Dla pacjentów skutki mogą być dwojakie: z jednej strony realna obawa przed wydłużeniem kolejek, jeśli szpitale ograniczą liczbę badań ze względu na niższe dochody; z drugiej – mniejsze ryzyko niepotrzebnych interwencji. Dla systemu zdrowia to próba urealnienia finansowania – dotychczas niektóre placówki zarabiały więcej, wykonując więcej badań, niekoniecznie uzasadnionych medycznie. Dla lekarzy może to oznaczać zmianę modelu pracy: mniejszy nacisk na ilość, większy na jakość. Cała reforma to element szerszego planu optymalizacji wydatków NFZ, który ma zapobiegać marnotrawstwu, ale jednocześnie nie może doprowadzić do pogorszenia dostępu do opieki.

Komentarz Redakcji

Czy to koniec nadmiernych badań czy początek dłuższych kolejek? Raczej i jedno, i drugie – bo reforma bez inwestycji w kapacitety to gra w tyłek bez rąk. NFZ oszczędza na rozliczeniach, ale nie mówi, skąd weźmie więcej lekarzy.