TECHNOLOGIE

200 tys. zł na raport AI o Polsce – jak wygląda współczesna pseudonauka

Analiza

W 2026 roku, gdy sztuczna inteligencja staje się narzędziem zarówno rewolucji, jak i manipulacji, pojawiają się projekty badawcze finansowane z publicznych środków, które wzbudzają poważne wątpliwości etyczne i metodologiczne. Raport pt. *Portret Własny*, którego koszt wyniósł 200 tys. zł, jest przykładem, jak algorytmy i sztuczne dane mogą być wykorzystywane do tworzenia pozorów rzetelności, podczas gdy w rzeczywistości ich jakość jest na poziomie prezentacji szkolnej. W dobie rosnącego nieufności wobec instytucji i mediów, takie publikacje podważają zaufanie do badań społecznych, a ich absurdalne błędy – od rozjeżdżonych liczb po nieistniejące źródła – stają się dowodem na to, że pieniądze publiczne są marnowane na projekty pozbawione jakiejkolwiek wartości naukowej. Tło tego zjawiska wiąże się z rosnącą popularnością AI jako narzędzia do generowania tekstów, które nie wymagają głębokiej weryfikacji, a także z presją na szybkie dostarczanie wyników bez odpowiedniej analizy. W kontekście obecnej sytuacji gospodarczej Polski, gdzie każdy złoty jest na wagę złota, taka praktyka jest szczególnie szokująca. Dodatkowo, raport ten nie jest wyjątkiem – podobne przypadki pojawiają się w innych branżach, gdzie sztuczna inteligencja jest wykorzystywana do maskowania braków badawczych. W dobie, gdy społeczeństwo oczekuje transparentności, takie działania tylko pogłębiają kryzys zaufania do instytucji publicznych i prywatnych firm badawczych.

Kontekst i Tło

Raport *Portret Własny* nie tylko nie dostarcza wartościowych wniosków, ale także podważa wiarygodność całego sektora badań społecznych. Jego absurdalne błędy metodologiczne – od rozbieżnych danych po braki w przypisach – świadczą o tym, że pieniądze publiczne zostały wydane na projekt, który nie spełnił podstawowych standardów naukowych. W dłuższej perspektywie takie działania mogą prowadzić do marginalizacji rzetelnych badań, które są niezbędne dla podejmowania świadomych decyzji politycznych i gospodarczych. Ponadto, raport ten staje się przykładem, jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana do tworzenia pozorów pracy, podczas gdy w rzeczywistości jest to jedynie maskowanie braków kompetencyjnych. W społeczeństwie, które coraz bardziej oczekuje transparentności i rzetelności, takie praktyki mogą prowadzić do dalszego obniżenia zaufania do instytucji i ekspertów. Wreszcie, przypadek ten rzuca światło na potrzebę wprowadzenia bardziej rygorystycznych standardów weryfikacji projektów badawczych finansowanych z publicznych środków, szczególnie w dobie, gdy sztuczna inteligencja staje się powszechnym narzędziem pracy.

Komentarz Redakcji

Kiedy raport kosztujący 200 tys. zł składa się z rozjeżdżonych liczb, błędów faktograficznych i tekstów generowanych przez AI bez żadnej weryfikacji, nie mamy do czynienia z badaniem, tylko z absurdalnym marnotrawstwem. To nie jest tylko problem metodologiczny – to dowód na to, że w Polsce brakuje zarówno kompetencji, jak i kontroli nad tym, jak publiczne pieniądze są wydawane. Gdyby taka praca pojawiła się na uczelni, zostałaby odrzucona w ciągu minut. Tutaj jednak ktoś za nią zapłacił. To nie jest nauka, to jest oszustwo systemowe.