WIADOMOŚCI

Od października rewolucja w przychodniach POZ: Lekarze alarmują o karaniu za decyzje pacjentów

Analiza

Od 1 października 2026 roku Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wprowadza nowy model finansowania przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), oparty na ośmiu wskaźnikach jakości. System ten ma na celu premiowanie placówek, które osiągają określone standardy w zakresie dostępności, profilaktyki oraz nowoczesnych form konsultacji, takich jak teleporady czy wizyty domowe. Jednakże zmiany spotykają się z krytyką środowiska lekarskiego, które argumentuje, że część kryteriów jest nierzetelna i nie uwzględnia realiów pracy przychodni. Wśród kontrowersyjnych wskaźników znajdują się m.in. odsetek zgłaszalności pacjentów do badań profilaktycznych, liczba wizyt domowych czy udział teleporad. Lekarze podkreślają, że wiele z tych parametrów zależy od decyzji pacjentów, dostępności innych świadczeń w regionie czy specyfiki lokalnej populacji, a nie wyłącznie od jakości pracy przychodni. Dodatkowo, w Opolskiem trwa rozbudowa Zespołów Opieki Lekarskiej (ZOL-ów), finansowana głównie z Kasy Pomocy Obywatelskiej (KPO), co może częściowo złagodzić problemy z dostępnością, jednak nie rozwiązuje fundamentalnych wad nowego systemu finansowania. Zmiany te są częścią szerszych reform opieki zdrowotnej, których celem jest optymalizacja wydatków i podniesienie jakości usług, jednak ich wdrożenie budzi obawy o przeciążenie lekarzy oraz niesprawiedliwe traktowanie placówek w trudnych warunkach lokalnych.

Kontekst i Tło

Nowy system finansowania przychodni POZ, wprowadzony od października 2026 roku, może prowadzić do paradoksalnych sytuacji, w których placówki będą karane za czynniki niezależne od ich działania, takie jak decyzje pacjentów czy dostępność badań w regionie. Lekarze zwracają uwagę, że mechaniczne premiowanie wskaźników, takich jak liczba wizyt domowych czy udział teleporad, może pogorszyć dostępność opieki dla pozostałych pacjentów, zwłaszcza w obszarach wiejskich czy słabo zurbanizowanych. W dłuższej perspektywie reformy mogą doprowadzić do fragmentaryzacji systemu zdrowotnego, gdzie przychodnie będą zmuszone do skupiania się na spełnianiu formalnych wymogów zamiast na jakości opieki. Dodatkowo, brak spójności w finansowaniu i ocenie placówek może prowadzić do ich konkurencji o pacjentów, co z kolei zwiększy presję na lekarzy. W kontekście rosnących oczekiwań społeczeństwa wobec szybkiej i efektywnej opieki zdrowotnej, zmiany te mogą okazać się niewystarczające lub wręcz szkodliwe, jeśli nie zostaną dostosowane do realiów lokalnych i potrzeb pacjentów.

Komentarz Redakcji

Nowy system finansowania przychodni to klasyczny przykład reformy, która karze za to, czego nie da się kontrolować. Lekarze nie mogą zmuszać pacjentów do badań, a przychodnie w trudnych regionach nie mają wpływu na dostępność innych usług zdrowotnych. To nie tylko absurdalne, ale i niebezpieczne – bo zamiast poprawiać opiekę, system może ją dodatkowo obciążyć biurokracją i presją na personel.