BIZNES

Polska inflacja spada, ale cel NBP dalej poza zasięgiem – co oznacza CPN dla gospodarki

Analiza

W październiku 2026 roku Polska odnotowała wyraźne spowolnienie inflacji konsumenckiej, która spadła do 3,5% w skali roku, co stanowi poprawę w porównaniu do wrześniowego szczytu na poziomie 4,1%. Za tym zjawiskiem stoją przede wszystkim administracyjne obniżki cen paliw w ramach programu CPN (Ceny Paliw Niskie), który tymczasowo zmniejszył stawkę VAT na benzyny i olej napędowy z 23% do 8%. Decyzja ta wpłynęła na obniżkę cen paliw o 9,7% w miesięcznym ujęciu, choć w porównaniu do października 2025 roku ceny na stacjach wciąż pozostają o 21,7% wyższe. Program CPN, wprowadzony jako reakcja na rosnące koszty energii i paliw, okazał się skuteczny w krótkoterminowym hamowaniu inflacji, jednak jego efekty są ograniczone ze względu na strukturalne czynniki, takie jak rosnące koszty produkcji, globalne napięcia na rynkach surowców oraz utrzymujący się popyt na energię. Warto zauważyć, że mimo spadku inflacji, jej poziom wciąż pozostaje znacznie powyżej celu Narodowego Banku Polskiego, który wynosi 2,5%. Analizy wskazują, że średnia inflacja w Polsce przez ostatnie pięć lat wyniosła 7,28%, co świadczy o długotrwałym przekroczeniu celu inflacyjnego. Dodatkowo, rosnące ceny żywności (o 0,3% w miesięcznym ujęciu) oraz energia elektryczna i gaz (o 6,0% w skali roku) nadal generują presję na inflację, co utrudnia osiągnięcie stabilności cenowej. W tym kontekście, decyzje polityki monetarnej, takie jak ostatnie posiedzenie Europejskiego Banku Centralnego, gdzie stopy procentowe pozostały bez zmian, mogą mieć ograniczone znaczenie dla lokalnych warunków gospodarczych, zwłaszcza w kontekście zależności Polski od importowanych surowców energetycznych.

Kontekst i Tło

Spadek inflacji w październiku 2026 roku, choć pozytywny, nie oznacza jeszcze powrotu do stabilności cenowej. Program CPN przyniósł krótkoterminową ulgę, ale jego skuteczność jest ograniczona ze względu na strukturalne problemy gospodarki, takie jak wysokie koszty energii i żywności. Długotrwałe przekroczenie celu inflacyjnego NBP (2,5%) może prowadzić do utrwalania się oczekiwań inflacyjnych w społeczeństwie, co dodatkowo utrudnia walkę z podwyżkami cen. Dla gospodarstw domowych oznacza to, że presja na budżety pozostaje wysoka, zwłaszcza w kontekście rosnących wydatków na energię i żywność. Na rynku finansowym spadek inflacji może wpłynąć na oczekiwania dotyczące stóp procentowych, jednak decyzje Narodowego Banku Polskiego będą zależały od dalszych danych makroekonomicznych. W dłuższej perspektywie, brak skutecznej polityki stabilizującej inflację może prowadzić do osłabienia zaufania inwestorów i spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego, co jest szczególnie niebezpieczne w kontekście globalnych niepewności ekonomicznych.

Komentarz Redakcji

Program CPN to przykład polityki kosztowej, która przynosi chwilową ulgę, ale nie rozwiązuje głębszych problemów gospodarczych. Inflacja w Polsce nie spada, tylko oscyluje, a długotrwałe przekroczenie celu NBP świadczy o braku skutecznej strategii. Bez radykalnych zmian w polityce energetycznej i monetarnej, kolejne lata będą przypominać ten sam scenariusz: krótkie ulgi, a potem powrót do wysokiej inflacji.