TECHNOLOGIE

TOI-561 b – gorąca planeta z krzemianowymi chmurami i oceanem magmy

Analiza

Planeta TOI-561 b, odkryta w 2020 roku przez teleskop TESS, znajduje się około 280 lat świetlnych od Ziemi i krąży niezwykle blisko swojej gwiazdy, obiegając ją w zaledwie 11 godzin. Dzięki obserwacjom Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba ustalono, że powierzchnia planety jest pokryta oceanem stopionej skały, a temperatury po stronie oświetlonej przekraczają 1800 °C. Mimo tak ekstremalnych warunków planeta utrzymuje gęstą atmosferę, co sugerują modele komputerowe i pomiary odbicia światła – odzwierciedlenie wynosi około 75 %, porównywalne z Wenus. Naukowcy przypisują ten efekt chmurom krzemianowym, zawierającym dwutlenek krzemu i krzemian magnezu, które w wysokich temperaturach tworzą parę i tworzą wysoko refleksyjne warstwy, działające jak „krem przeciwsłoneczny”. Dwie główne hipotezy dotyczące składu atmosfery zakładają dominację dwutlenku węgla lub dwutlenku siarki, przy czym druga opcja nawiązuje do warunków na Io, wulkanicznym księżycu Jowisza. Dodatkowo, pod powierzchnią może znajdować się rozległy ocean magmy, który nieustannie uwalnia gazy, podtrzymując atmosferę podobnie jak wulkaniczny proces.

Kontekst i Tło

Obserwacje TOI-561 b zmieniają nasze rozumienie wytrzymałości atmosfer w ekstremalnych warunkach, pokazując, że silne promieniowanie nie musi prowadzić do całkowitej utraty gazowej otoczki. Obecność krzemianowych chmur i potencjalny wulkaniczny ocean magmy otwierają nowe perspektywy dla modeli planetarnych, zwłaszcza w kontekście egzoplanet blisko swoich gwiazd. Dla astronomii i astrofizyki jest to dowód, że procesy termiczne i chemiczne mogą tworzyć nieoczekiwane mechanizmy ochronne, co może wpłynąć na poszukiwania potencjalnie przyjaznych warunków na odległych światach. Jednocześnie odkrycie podkreśla znaczenie nowoczesnych teleskopów, takich jak JWST, w dostarczaniu szczegółowych danych o atmosferach egzoplanet.

Komentarz Redakcji

TOI-561 b udowadnia, że kosmos potrafi tworzyć własne, niesamowite filtry przeciwsłoneczne – a my dopiero zaczynamy je rozgryzać.