BIZNES

UOKiK zmienia zasady banków: 4 instytucje muszą zwracać pieniądze klientom

Analiza

Od lat konsumenci w Polsce borykają się z problemem nieautoryzowanych transakcji płatniczych, które często prowadzą do nieuzasadnionych obciążeń finansowych. Mechanizm ten opiera się na różnicy między uwierzytelnieniem a autoryzacją transakcji – banki często błędnie uznają uwierzytelnienie klienta (np. poprzez hasło lub kod SMS) za zgodę na wykonanie płatności, podczas gdy prawo wymaga wyraźnej i świadomej zgody na konkretną operację. Według danych Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, instytucje finansowe niejednokrotnie naruszały przepisy, zwracając środki tylko warunkowo lub opóźniając zwroty, co prowadziło do dodatkowych utrudnień dla klientów. W 2026 roku UOKiK wszczął postępowania wobec czterech największych banków w Polsce – Alior Banku, mBanku, BNP Paribas oraz Banku Millennium – zarzucając im nieprzestrzeganie ustawowych terminów zwrotu oraz manipulowanie procedurami reklamacyjnymi. Decyzje wydane w tym roku kończą blisko czteroletnie śledztwa i zobowiązują banki do ponownego rozpatrzenia odrzuconych wcześniej zgłoszeń. W tle tych działań leży rosnąca świadomość konsumentów na temat swoich praw oraz dynamiczny rozwój cyberprzestępczości, która staje się coraz bardziej zaawansowana technologicznie. UOKiK podkreśla, że autoryzacja i uwierzytelnienie to dwa odrębne procesy – pierwszy wymaga aktywnego potwierdzenia transakcji przez klienta, podczas gdy drugi polega jedynie na weryfikacji tożsamości. Pomimo postępów w ochronie konsumentów, w toku pozostaje jeszcze 10 postępowań wobec innych banków, co świadczy o systematycznym charakterze problemu.

Kontekst i Tło

Decyzje UOKiK wobec czterech banków stanowią przełom w ochronie praw konsumentów w sektorze finansowym, wprowadzając nowy standard w rozpatrywaniu reklamacji dotyczących nieautoryzowanych transakcji. Dla klientów oznacza to szansę na odzyskanie utraconych środków oraz większą pewność, że ich zgłoszenia będą rozpatrywane zgodnie z prawem. W dłuższej perspektywie może to również wpłynąć na wzrost zaufania do banków, szczególnie wśród osób korzystających z usług płatniczych online. Jednakże, jak podkreśla Urząd, problem nieautoryzowanych transakcji pozostaje poważnym wyzwaniem, wymagającym dalszych działań regulacyjnych i edukacyjnych. Dla rynku finansowego zmiany mogą oznaczać konieczność dostosowania procedur wewnętrznych oraz zwiększenia transparentności w komunikacji z klientami. W kontekście rosnącej liczby cyberataków, banki będą musiały również inwestować w bardziej zaawansowane systemy bezpieczeństwa, aby zapobiegać nieautoryzowanym operacjom. Decyzje UOKiK mogą również posłużyć jako precedent dla innych instytucji finansowych, zachęcając je do przestrzegania przepisów i chronienia interesów konsumentów.

Komentarz Redakcji

Absurd polega na tym, że banki przez lata traktowały uwierzytelnienie klienta jako autoryzację transakcji, co jest tak, jakby sprzedawca w sklepie uznał podanie dowodu osobistego za zgodę na zakup. UOKiK wreszcie rzucił jasne światło na te praktyki, ale fakt, że jeszcze 10 postępowań wciąż trwa, świadczy o tym, że problem jest głębszy i wymaga systematycznego nadzoru. Konsumenci nie powinni być karani za brak wiedzy o swoich prawach, a banki za to, że je ignorują.