BIZNES

Sejmowy wyścig o paliwa: Poprawki, weta i 4 mld zł na CPN – co się kryje za nowym projektem podatku od koncernów

Analiza

W 2026 roku polska gospodarka nadal boryka się z konsekwencjami kryzysu paliwowego, który wybuchł na początku roku. W marcu ceny benzyny i oleju napędowego osiągnęły rekordowe poziomy, co wywołało falę protestów i presję społeczną na rząd. W odpowiedzi koalicja wprowadziła wiosną pakiet CPN (Ceny Paliw Niskie), który przewidywał czasowe obniżenie podatków i akcyz na paliwa. Jednakże, aby sfinansować ten program, rząd postanowił wprowadzić podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, które w okresie od marca do grudnia 2026 roku osiągnęły nadmierne dochody. Pierwsza wersja projektu ustawy spotkała się z wątpliwościami konstytucyjnymi i została skierowana przez prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli prewencyjnej. Tymczasem, w środę 14 września, Sejm przyjął poprawkę, która pozwoli ministrowi finansów obniżać akcyzę na paliwa ciekłe w drodze rozporządzenia, co otwiera nowe możliwości regulacyjne. Według szacunków, nowy podatek ma przynieść 4 miliardy złotych, z czego 3,8 miliarda trafi do budżetu w bieżącym roku, a reszta w 2027 jako zaliczka za grudzień 2026. W tle tych działań widoczna jest również rosnąca frustracja społeczna wobec koncernów paliwowych, których marże zysku w 2025 roku wzrosły o ponad 20 procent, a ceny na stacjach nadal pozostają wysokie. Koalicja Obywatelska i inne ugrupowania starają się wprowadzić zmiany proceduralne, aby uniknąć kolejnych sporów prawnych, podczas gdy opozycja, w tym PiS, domaga się bardziej restrykcyjnych rozwiązań, takich jak opodatkowanie wyłącznie przyszłych zysków. Tło tych działań uzupełniają doniesienia o trzecim ewentualnym weto prezydenta w sprawie ustawy o kryptowalutach, co wskazuje na głębokie podziały w polityce gospodarczej kraju.

Kontekst i Tło

Nowy projekt podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, wraz z przyjętą poprawką umożliwiającą ministrowi finansów obniżanie akcyzy rozporządzeniem, może stać się kluczowym narzędziem w stabilizacji cen paliw w ostatnich miesiącach 2026 roku. Jednakże, pomimo szacunków, że podatek przyniesie 4 miliardy złotych, istnieje ryzyko, że koncerny mogą zareagować podwyżkami cen w innych segmentach lub przeniesieniem kosztów na konsumenta. Dla społeczeństwa oznacza to dalszą walkę o dostępność taniego paliwa, podczas gdy dla rynku może to przynieść niepewność inwestycyjną, zwłaszcza jeśli Trybunał Konstytucyjny ponownie podważy legalność ustawy. W dłuższej perspektywie, jeśli rząd nie zdoła zbalansować presji społecznej z potrzebami koncernów, rynek paliwowy może stać się jeszcze bardziej niestabilny. Dodatkowo, odrzucenie poprawek opozycyjnych, takich jak te od Rozwój Plus, może wskazywać na brak kompromisu w kwestii sprawiedliwości podatkowej, co może pogłębić podziały polityczne. W kontekście ogólnej sytuacji gospodarczej, gdzie inflacja wciąż pozostaje wysoka, a dochody gospodarstw domowych maleją, każda zmiana w cenie paliw ma bezpośredni wpływ na codzienne życie milionów Polaków.

Komentarz Redakcji

Sejmowa gra z czasem i konstytucją w sprawie podatku od koncernów paliwowych to kolejny dowód na to, jak chaotycznie rząd zarządza kryzysem cenowym. Zamiast stabilnych rozwiązań, mamy poprawki, weta i niepewność prawną, podczas gdy Polacy płacą za paliwo coraz więcej. To nie polityka, to chaos z systemem – a najdroższy płaci konsument.