ZDROWIE

Leki bez recepty pod kontrolą PESEL: Jak państwo chce zatrzymać nadużycia i dlaczego eksperci widzą to jako półroczek

Analiza

Polska apteczna branża stoi przed kolejnymi zmianami, które mają na celu ograniczenie nadużyć związanych ze sprzedażą leków dostępnych bez recepty. Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie obowiązku weryfikacji tożsamości pacjenta poprzez podanie numeru PESEL przy zakupie preparatów zawierających pseudoefedrynę, kodeinę i dekstrometorfan. Te substancje, obecne w popularnych lekach na kaszel, katar czy przeziębienie, są jednocześnie wykorzystywane w nielegalnej produkcji narkotyków, co czyni je szczególnie niebezpiecznymi. Obecnie system nie pozwala na skuteczną kontrolę łącznej ilości kupionych leków przez jedną osobę, ponieważ pacjent może odwiedzić kilka aptek lub powrócić po kolejne opakowanie po krótkim czasie. Nowe rozwiązanie ma zapobiegać takim praktykom poprzez rejestrację zakupów w centralnej bazie danych, co uniemożliwiłoby powtórne nabycie tych leków przez tę samą osobę w krótkim czasie. Jednakże, jak podkreśla prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków, takie rozwiązanie jest jedynie półśrodkiem i nie rozwiązuje problemu nadużyć w pełni. Dodatkowo, kwestie związane z ochroną danych osobowych, w tym PESEL, są często krytykowane ze względu na brak skutecznego przestrzegania przepisów RODO w praktyce, co może podważyć zaufanie pacjentów do nowego systemu. Warto zauważyć, że podobne regulacje są już stosowane w innych krajach, gdzie ograniczenia dotyczące sprzedaży tych substancji są znacznie surowsze, a nadzór nad aptekami jest bardziej efektywny.

Kontekst i Tło

Nowe przepisy mają na celu poprawę bezpieczeństwa publicznego poprzez ograniczenie dostępu do substancji wykorzystywanych w produkcji narkotyków, jednak ich skuteczność pozostaje pod znakiem zapytania. Wprowadzenie centralnej bazy danych z numerami PESEL może skutecznie zniechęcić do nadużyć, ale jednocześnie wzbudza obawy dotyczące prywatności i bezpieczeństwa danych. Dla branży aptecznej zmiany te mogą oznaczać większe obciążenie biurokratyczne oraz konieczność dostosowania się do nowych procedur, co może wpłynąć na czas obsługi klientów. W dłuższej perspektywie, jeśli system okaże się skuteczny, może to prowadzić do zmniejszenia przypadków nadużywania tych leków, jednak wciąż pozostaje pytanie, czy to wystarczy do całkowitego rozwiązania problemu. Ponadto, kwestia ochrony danych osobowych i ich bezpieczeństwa w praktyce może stać się dodatkowym wyzwaniem dla nowego systemu. W kontekście międzynarodowym, Polska może stać się przykładem dla innych krajów w walce z nadużyciami, jednak skuteczność tych działań zależeć będzie od ich właściwej implementacji i monitoringu.

Komentarz Redakcji

Nowe regulacje to kolejny przykład naiwności władz, które zamiast wprowadzić radykalne rozwiązania, takie jak całkowity zakaz sprzedaży tych substancji bez recepty, decydują się na półśrodki. System z PESEL to nie tylko wątpliwość etyczna związana z ochroną danych, ale także kolejne obciążenie dla aptek i pacjentów. Jeśli naprawdę chodzi o bezpieczeństwo, to czas na zdecydowane kroki, a nie kosmetyczne zmiany.