WIADOMOŚCI

Zakaz wjazdu dla Szeremety: Jak polityka zagraża współpracy w ekshumacjach Wołynia

Analiza

Sprawa zakazu wjazdu do Polski dla Swiatosława Szeremety, sekretarza ukraińskiej komisji międzyresortowej ds. upamiętnień, nabrała w 2026 roku wymiaru symbolicznego i praktycznego. Szeremeta, znany jako ekspert w dziedzinie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych, stał się inicjatorem kontrowersyjnej uchwały Lwowskiej Rady Obwodowej, która ustanowiła rok 2027 rokiem Romana Szuchewycza, dowódcy Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Decyzja ta, podjęta przez lokalny samorząd, spotkała się z krytyką ze strony polskiej strony, która postrzega UPA jako organizację odpowiedzialną za masakry ludności polskiej na Wołyniu w 1943 roku. W odpowiedzi Ministerstwo Spraw Zagranicznych Polski, na wniosek szefa resortu Radosława Sikorskiego, wpisało Szeremetę do rejestru osób niepożądanych, co uniemożliwia mu wjazd do strefy Schengen do 2031 roku. Warto zauważyć, że Szeremeta od lat angażował się w ekshumacje ofiar konfliktów na Wołyniu, prowadzone wspólnie z polską stroną, co czyni tę sytuację szczególnie delikatną. Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (IPN) podkreśla, że decyzja ta może zagrozić dotychczasowej współpracy w zakresie poszukiwań i ekshumacji szczątków żołnierzy Wojska Polskiego, takich jak planowany na listopad 2026 roku ponowny pochówek ofiar z Mościsk. Tło konfliktu sięga głęboko w historię, gdzie pamięć o tragicznych wydarzeniach z lat 40. XX wieku nadal budzi emocje i podziela społeczeństwa obu krajów. Współpraca w dziedzinie ekshumacji stała się jednym z nielicznych punktów porozumienia między Polską a Ukrainą, a zakłócenie tego procesu może mieć poważne konsekwencje dla dalszych relacji dwustronnych.

Kontekst i Tło

Zakaz wjazdu dla Szeremety stanowi poważne wyzwanie dla współpracy polsko-ukraińskiej w dziedzinie ekshumacji i upamiętnień. Decyzja ta może spowodować zahamowanie prac poszukiwawczych, które są kluczowe dla rozstrzygnięcia losów setek ofiar konfliktów na Wołyniu. W dłuższej perspektywie sytuacja ta może pogłębić podziały pamięciowe między oboma narodami, utrudniając procesy pojednania i budowania wspólnej narracji historycznej. Ponadto, zakaz wjazdu dla eksperta w tej dziedzinie może osłabić zaufanie między stronami, co może wpłynąć na inne obszary współpracy, takie jak badania naukowe czy projekty kulturowe. W kontekście obecnej współpracy w zakresie ekshumacji, która jest jednym z najważniejszych elementów dialogu polsko-ukraińskiego, decyzja ta może okazać się szczególnie szkodliwa. Szczególnie istotne jest to, że Szeremeta był kluczową postacią w procesach ekshumacyjnych, a jego wykluczenie może spowodować opóźnienia lub nawet przerwanie tych prac. W dłuższej perspektywie może to również wpłynąć na sposób, w jaki społeczeństwa obu krajów postrzegają przeszłość i przyszłość swoich relacji.

Komentarz Redakcji

Decyzja o zakazie wjazdu dla Szeremety to kolejny przykład, jak polityka może zagrażać nauce i dialogowi. W czasach, gdy ekshumacje na Wołyniu są jedną z nielicznych szans na zbliżenie społeczeństw, takie kroki mogą okazać się szkodliwe dla przyszłości współpracy. Czy warto ryzykować, aby zaspokoić emocje polityczne, kosztem wspólnych badań historycznych?