ZDROWIE

Dyżury nocne w aptekach: Sąd vs. brak farmaceutów – kto poniesie koszty kryzysu?

Analiza

Kontrowersyjne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z listopada 2026 roku stawia przed sektorem aptecznym kolejne wyzwanie: obowiązek pełnienia nocnych dyżurów, pomimo chronicznego niedoboru kadry farmaceutycznej. Sąd uznał, że samorządy mogą narzucać aptekom dyżury w porze nocnej i w dni wolne od pracy, nawet jeśli placówka nie dysponuje wystarczającą liczbą pracowników. Decyzja ta wpisuje się w długotrwałe spory między samorządami a właścicielami aptek, gdzie powiaty argumentują potrzebę zapewnienia mieszkańcom ciągłego dostępu do leków, podczas gdy farmaceuci podkreślają nieopłacalność takich rozwiązań przy braku personelu. Aktualne tło sytuacji pokazuje, że problem dotyczy nie tylko pojedynczych miejscowości – w Ustce, gdzie brak nocnych dyżurów aptecznych stał się powodem interwencji radnej, lokalne władze musiały ponownie rozważyć możliwości finansowe i organizacyjne. Według danych z portalu *Rynek Zdrowia*, podobne przypadki występują w całym kraju, gdzie apteki są przymusowo zobowiązane do dyżurowania przez powiaty, pomimo braku odpowiednich warunków kadrowych. Dodatkowo, kontrowersje nasilają się w kontekście rosnących kosztów zatrudnienia – wynagrodzenia farmaceutów w Polsce są często niewystarczające, aby pokryć koszty nocnych dyżurów, które mogą przekraczać 200 złotych brutto za godzinę. W tym samym czasie, rynek zdrowia w Polsce zmaga się z innymi problemami, takimi jak pilne wycofywanie leków z aptek czy zmiany w systemie emerytalnym, które dodatkowo obciążają system opieki zdrowotnej. Sytuacja ta stawia pytanie o to, czy obecne regulacje prawne są dostosowane do rzeczywistych możliwości sektora, czy też wymagają pilnej reformy, aby zapobiec dalszemu pogłębianiu się kryzysu kadrowego.

Kontekst i Tło

Wyrok sądu w Gdańsku potwierdza, że obowiązek dyżurowania w aptekach nie zależy wyłącznie od możliwości kadrowych placówek, co może prowadzić do eskalacji konfliktów między samorządami a właścicielami aptek. Długoterminowe skutki takiego stanu rzeczy obejmują ryzyko pogorszenia jakości usług aptecznych, zwłaszcza w nocy i w dni wolne, kiedy dostęp do farmaceutów jest już ograniczony. Ponadto, brak jasnych wytycznych co do finansowania dyżurów przez samorządy może skutkować dodatkowym obciążeniem dla aptek, które będą musiały albo podnosić ceny usług, albo rezygnować z dyżurowania, co jeszcze bardziej ograniczy dostępność leków dla pacjentów. W perspektywie szerszej, sytuacja ta może przyczynić się do dalszego odchodzenia młodych farmaceutów z zawodów, którzy coraz częściej decydują się na pracę w sektorze prywatnym lub za granicą, gdzie warunki zatrudnienia są lepsze. Kryzys kadrowy w aptekach jest zatem nie tylko problemem lokalnym, ale również ogólnopolskim, wymagającym kompleksowego podejścia, w tym rewizji przepisów dotyczących dyżurów oraz zwiększenia atrakcyjności zawodowej dla farmaceutów. Bez takich działań ryzyko dalszego pogorszenia dostępności opieki farmaceutycznej będzie rosło, co może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia publicznego.

Komentarz Redakcji

Sądowe orzeczenia, które ignorują rzeczywistość ekonomiczną sektora zdrowia, to nie rozwiązanie, tylko kolejny cios w system. Jeśli samorządy chcą zapewnić mieszkańcom dostęp do leków w nocy, niech to zrobią na własną rękę – albo przez publiczne apteki, albo przez refundację dodatkowych dyżurów. Teraz apteki płacą za to, co nie jest ich obowiązkiem, a pacjenci tracą na jakości opieki.