ZDROWIE

Kryzys w NFZ: Szpitale czekają na miliardy, a wiceministrowie zaprzeczają zaległościom

Analiza

System ochrony zdrowia w Polsce od lat boryka się z problemem nadwykonań – świadczeń wykonywanych przez szpitale i podmioty medyczne w większej ilości niż przewidywano w umowach z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ). Według danych z jesieni 2026 roku, szpitale zgłaszają zaległości w rozliczeniach sięgające nawet 4 miliardów złotych, z czego ponad 3 miliardy to właśnie nadwykonania z 2025 roku. Mechanizm rozliczania tych świadczeń jest skomplikowany: część z nich jest nielimitowana, co oznacza, że NFZ ma obowiązek ich opłacenia, podczas gdy inne podlegają limitem z degresją, czyli stopniowym obniżaniem stawki za kolejne jednostki świadczenia. Wiceministrowie zdrowia, Katarzyna Kęcka i Tomasz Maciejewski, zapewniają, że wszystkie zobowiązania zostały uregulowane, jednak posłowie opozycji wskazują na braki w przejrzystości tych rozliczeń. Dodatkowo, NFZ boryka się z deficytem finansowym – wicedyrektor Miłosz Anczakowski przyznał, że fundusz potrzebuje dodatkowych 10,7 miliarda złotych, by zrównoważyć swój plan finansowy. Te trudności skłaniają władze do wprowadzania niepopularnych zmian, takich jak płacenie stawką degresywną za niektóre zabiegi czy opóźnienia w wypłatach. Tymczasem szpitale, z zadłużeniem sięgającym 40 miliardów złotych, przesuwają terminy zabiegów, co pogłębia kryzys dostępności opieki zdrowotnej dla pacjentów.

Kontekst i Tło

Kryzys finansowy NFZ i opóźnienia w rozliczeniach nadwykonań mają poważne konsekwencje dla całego systemu ochrony zdrowia. Szpitale, czekając na wypłaty, są zmuszone do ograniczeń w świadczeniu usług, co przekłada się na wydłużone listy oczekiwania na zabiegi i procedury. Zapewnienia wiceministrów o pełnym rozliczeniu umów nie przekonują opozycji, która wskazuje na braki w transparentności i realne problemy finansowe funduszu. Dodatkowo, wprowadzane przez NFZ zmiany, takie jak degresja stawek czy opóźnienia w płatnościach, mogą dodatkowo obniżyć jakość opieki medycznej. Długoterminowym wyzwaniem pozostaje reforma systemu, która pozwoliłaby na zrównoważenie finansów NFZ oraz zapewnienie stabilności placówkom medycznym i pacjentom.

Komentarz Redakcji

Kiedy wiceministrowie zapewniają, że wszystkie zobowiązania są uregulowane, a szpitale nadal czekają na miliardy, trudno mówić o przejrzystości. System ochrony zdrowia w Polsce stoi przed kolejnym kryzysem, a pacjenci są ofiarami braku koordynacji między NFZ a placówkami medycznymi. Czy kolejna reforma zdrowia będzie miała szansę na realne efekty, czy tylko pogłębi chaos?