ZDROWIE

NFZ zatrudnia 400 kontrolerów na bilokację lekarzy – pół miliarda zł na dekadę

Analiza

System ochrony zdrowia w Polsce od lat boryka się z problemem bilokacji lekarzy, czyli jednoczesnej pracy w kilku placówkach, co prowadzi do nadużyć finansowych i zagrożeń dla pacjentów. Według danych z 2025 roku, co czwarty lekarz w Polsce podejrzewany był o tego typu praktyki, a szacunki Narodowego Funduszu Zdrowia wskazywały na straty w wysokości ponad 3 miliardów złotych rocznie. Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zatwierdzona przez Radę Ministrów 22 września 2026 roku, poszerza uprawnienia prezesa NFZ w zakresie kontroli, wprowadzając m.in. możliwość śledzenia nieprawidłowości w dokumentacji medycznej oraz wykrywania upcodingu – sztucznego zawyżania wartości świadczeń. Dotychczasowe mechanizmy kontroli okazały się nieskuteczne ze względu na brak wystarczającej liczby specjalistów oraz ograniczenia budżetowe. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że nowi kontrolerowie będą rekrutowani z uwzględnieniem doświadczenia w audycie medycznym, finansach publicznych oraz prawie zdrowotnym, co ma zagwarantować wysoki poziom wykrywalności nadużyć. Według szacunków, każdy nowo zatrudniony kontroler ma generować trzykrotnie większą efektywność kosztową niż dotychczasowe struktury, co jest kluczowe w kontekście stabilizującej reguły wydatkowej NFZ, obowiązującej od 2027 roku. Tło finansowe jest jednak skomplikowane – mimo że Fundusz otrzyma w 2027 roku 41,5 miliarda złotych z budżetu państwa, deficyt w systemie szacowany jest na 12–16 miliardów złotych, co wymusza poszukiwanie oszczędności w innych obszarach, takich jak badania medyczne czy płace w Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zapewnia jednak, że środki na nowych kontrolerów zostały już zabezpieczone, co wiąże się z uzgodnieniami międzyresortowymi i optymalizacją wydatków.

Kontekst i Tło

Rozbudowanie korpusu kontrolerów NFZ to nie tylko kwestia zwalczania bilokacji, ale także sygnał o głębokich zmianach w modelu finansowania ochrony zdrowia. Długofalowo, skuteczniejsze kontrole mogą przynieść redukcję strat finansowych, ale także zwiększenie zaufania pacjentów do systemu, który od lat krytykowany jest za brak przejrzystości. Jednak wdrożenie tych zmian wiąże się z ryzykiem – jeśli oszczędności będą realizowane kosztem innych obszarów, takich jak dostępność badań czy płace w inspekcjach sanitarnych, może to prowadzić do dalszych dysproporcji w systemie. Ponadto, sukces nowych kontrolerów zależy od ich niezależności i profesjonalizmu, co w kontekście polityzacji wielu instytucji publicznych w Polsce stanowi dodatkowe wyzwanie. W dłuższej perspektywie, jeśli NFZ zdoła skutecznie zwalczyć nadużycia, może to przyczynić się do optymalizacji wydatków i przeznaczenia środków na rozwój infrastruktury medycznej czy podniesienie jakości usług. Jednak bez wsparcia społecznego i transparentności procesu, ryzyko niepowodzenia pozostaje wysokie.

Komentarz Redakcji

Ironia losu: podczas gdy NFZ marnuje czas na dyskusje o finansowaniu nowych etatów, lekarze nadal bilokują się bezkarnie, a pacjenci płacą za to dwukrotnie. Pół miliarda złotych to kwota, która mogłaby zrewolucjonizować system, ale tylko jeśli kontrolerowie będą niezależni i skuteczni – a nie kolejnymi biurokratami na etacie. Minister Sobierańska-Grenda ma rację w jednym: pieniądze są, ale pytanie brzmi, czy ktokolwiek ma ochotę jechać na nie.