BIZNES

Polska przegrywa z Pfizerem. Sąd: 5,6 mld zł za zerwany kontrakt

Analiza

W 2021 roku Polska zawarła umowę z koncernem Pfizer na zakup dawek szczepionki przeciwko COVID-19, ale w 2023 roku rząd postanowił wypowiedzieć część dostaw, argumentując to spadającym zapotrzebowaniem. Amerykański producent uznał to za naruszenie umowy i wystąpił do Sądu Pierwszej Instancji Unii Europejskiej w Brukseli. Sąd orzekł, że Polska musi wycofać wypowiedzenie i odebrać pozostałe dawki szczepionek, a także pokryć koszty – łącznie 5,644 mld zł. Decyzja nie jest ostateczna i może zostać odwołana, ale stanowi poważny cios dla polskiego budżetu. Sprawa dotyczy konsekwencji prawnych rezyliacji umów publicznych z dużymi korporacjami, zwłaszcza w sytuacjach, gdy zmieniają się realia epidemiologiczne.

Kontekst i Tło

Wyrok może oznaczać znaczne obciążenie dla polskiego budżetu, który i tak boryka się z deficytem. Pieniądze, które trafią do Pfizeru, mogłyby zostać przeznaczone m.in. na służbę zdrowia, edukację lub inwestycje. Dla obywateli oznacza to pośrednio wyższe podatki lub mniejsze wydatki państwa na potrzeby społeczne. W dłuższej perspektywie decyzja może wpłynąć na sposób, w jaki instytucje publiczne będą negocjować umowy z firmami transnarodowymi – z większą ostrożnością i precyzją. Sygnał dla innych krajów UE: rezyliacja umów z sektorem prywatnym ma swoje konsekwencje finansowe.

Komentarz Redakcji

Czy rząd myślał, że umowy z gigantami farmaceutycznymi można zerwać jak kartkę z kalendarza? Otóż nie – sądy Unii nie mają poczucia humoru, gdy chodzi o miliardy. Polska zapłaci za lekceważenie zobowiązań, a podatnicy – za polityczną krótkowzroczność.