BIZNES

Fed podnosi stopy mimo Trumpa: Jak wojna na Bliskim Wschodzie zmienia politykę monetarną

Analiza

W środę 18 września 2026 roku Rezerwa Federalna (Fed) podjęła jednogłośną decyzję o podwyżce stóp procentowych o 25 punktów bazowych, co oznacza pierwszy wzrost od trzech lat. Decyzja ta stała się symbolem głębokiego konfliktu między politycznymi oczekiwaniami prezydenta Donalda Trumpa a wymogami rynkowymi i geopolitycznymi. Trump, który publicznie domaga się stóp na poziomie około 1%, znalazł się w paradoksalnej sytuacji – jego administracja, wspólnie z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu, prowadzi intensywne działania wojenne na Bliskim Wschodzie, co generuje dodatkową presję inflacyjną i wymusza podwyżki stóp przez Fed. Według dr Piotra Araka, głównego ekonomisty VeloBanku, bank centralny ma ograniczoną skuteczność wobec zjawisk geopolitycznych, takich jak kryzys surowcowy czy destabilizacja rynków. W tym samym czasie Bank Anglii i Narodowy Bank Polski (NBP) zachowują ostrożność, unikaając gwałtownych zmian, podczas gdy Bank Japonii, mimo podwyżki stóp do poziomów nieobserwowanych od ponad 30 lat, obserwuje osłabienie jena. Decyzja Fedu jest również testem niezależności banku centralnego wobec nacisków politycznych, zwłaszcza że nowy szef Fedu, Kevin Warsh, został mianowany przez Trumpa i ma osobiste powiązania z kręgami republikańskimi. Warto zauważyć, że podobna sytuacja miała miejsce w 2024 roku, kiedy to Fed podnosił stopy mimo presji ze strony poprzedniej administracji, jednak obecna decyzja jest szczególnie istotna ze względu na eskalację konfliktu na Bliskim Wschodzie, która bezpośrednio wpływa na ceny energii i surowców.

Kontekst i Tło

Podwyżka stóp procentowych przez Fed ma daleko idące konsekwencje dla globalnej gospodarki. Po pierwsze, wzrost kosztu kredytów w USA może dodatkowo osłabić już podupadające sektory, takie jak nieruchomości czy technologia, które od lat borykają się z inflacją i wysokimi stawkami. Po drugie, decyzja ta może przyspieszyć proces osłabienia dolara, co wpłynie na koszty importu surowców dla gospodarek zależnych od zagranicznych dostaw, w tym Polski. Bank Anglii i NBP, mimo zachowania ostrożności, mogą zostać zmuszeni do podwyżek w najbliższych miesiącach, aby zapobiec nadmiernemu osłabieniu walut krajowych. Dodatkowo, podwyżka stóp przez Bank Japonii, mimo jej symbolicznego charakteru, wywołała chaos na rynkach walutowych, co może prowadzić do dalszych spekulacji na jenie i ryzyka carry trade. W dłuższej perspektywie, decyzja Fedu może również wpłynąć na politykę monetarną innych banków centralnych, które będą musiały dostosować swoje działania do zmieniającej się koniunktury globalnej. Jednak najważniejszym wyzwaniem pozostaje kwestia niezależności banków centralnych wobec nacisków politycznych, zwłaszcza w kontekście eskalacji konfliktów zbrojnych, które bezpośrednio wpływają na stabilność gospodarki.

Komentarz Redakcji

Absurd sytuacji polega na tym, że Trump, który obiecywał obniżkę stóp, teraz sam przyczynia się do ich podwyżek przez prowadzoną przez siebie wojnę. To doskonały przykład, jak polityka zagraniczna może zderzyć się z polityką gospodarczą, pozostawiając banki centralne w roli ofiar nierozwiązywalnych konfliktów. Niezależność Fedu jest teraz pod większym niż kiedykolwiek wcześniej zagrożeniem, a ryzyko to nie dotyczy tylko Stanów Zjednoczonych, ale całego świata.