TECHNOLOGIE

Drzewa w miastach mogą pogarszać jakość powietrza – naukowcy odkryli niebezpieczny mechanizm

Analiza

W ostatnich latach wiele miast na świecie, w tym Warszawa, inwestuje w zielone infrastruktury, sadząc drzewa w celu poprawy jakości powietrza i ochrony przed skrajnymi temperaturami. Jednak badania opublikowane w *Science Advances* przez zespół z Uniwersytetu Jinan w Guangzhou ujawniają nieoczekiwane zagrożenie. Okazuje się, że popularne gatunki drzew, takie jak topola i wierzba płacząca, przyczyniają się do zwiększonej emisji ozonu – jednego z najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń powietrza. Mechanizm ten wynika z emisji lotnych związków organicznych (VOC), które reagują z tlenkami azotu (NOx) pod wpływem światła słonecznego, tworząc ozon. W badaniu z lat 2020–2021 naukowcy stwierdzili, że roślinność odpowiadała za 52% substancji chemicznych prowadzących do powstawania ozonu, co stanowi znacznie większy udział niż dotychczas sądzono. Skutkiem tego jest pogorszenie jakości powietrza, szczególnie w upalne dni, kiedy reakcje chemiczne są bardziej intensywne. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w kontekście globalnego ocieplenia, które zwiększa częstotliwość fal upałów i sprzyja powstawaniu ozonu. Dodatkowo, badania wskazują, że roślinność miejska, mimo swoich korzyści ekologicznych, może mieć nieprzewidziane skutki uboczne, wymagające rewizji strategii zielonych inwestycji w miastach. Warto również wspomnieć, że ozon jest szczególnie szkodliwy dla osób z chorobami układu oddechowego, takich jak astma, co dodatkowo podkreśla wagę tego odkrycia dla zdrowia publicznego.

Kontekst i Tło

Odkrycie naukowców z Uniwersytetu Jinan zmienia perspektywę na miejską roślinność. Dotychczasowe założenie, że drzewa zawsze poprawiają jakość powietrza, okazuje się nieprawdziwe w przypadku gatunków emitujących duże ilości VOC. To zjawisko może mieć poważne konsekwencje dla polityki miejskiej, wymuszając rewizję wyboru gatunków drzew sadzonych w parkach i alejach. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do zmian w planowaniu przestrzennego miast, uwzględniających nie tylko korzyści ekologiczne, ale także potencjalne zagrożenia dla zdrowia mieszkańców. Ponadto, odkrycie to może wpłynąć na rozwój technologii monitoringu powietrza, które będą musiały uwzględniać emisje pochodzące z roślinności. W kontekście globalnego ocieplenia, gdzie fale upałów stają się coraz częstsze, problem ten nabiera dodatkowej wagi, ponieważ wysokie temperatury przyspieszają reakcje chemiczne prowadzące do powstawania ozonu. To z kolei może wymusić wprowadzenie nowych regulacji dotyczących sadzenia drzew w miastach oraz zwiększenie inwestycji w badania nad bezpiecznymi gatunkami roślin.

Komentarz Redakcji

Absurd sytuacji polega na tym, że miasta sadzą drzewa z myślą o zdrowiu mieszkańców, a okazuje się, że niektóre gatunki mogą je podkopawać. To kolejny przykład, jak skomplikowane są ekosystemy miejskie i jak ważne jest dokładne badanie każdego elementu, zanim zostanie on masowo wdrożony. Polityka zielonych miast musi być oparta na solidnych danych, a nie na założeniach, które okazują się mylne.