BIZNES

Podatek od paliw: Jak rząd wyciąga miliardy z koncernów i czy to zmieni ceny na stacji

Analiza

Od 1 listopada 2026 roku w Polsce obowiązuje nowa ustawa o podatku od nadzwyczajnych zysków osiąganych przez firmy paliwowe. Mechanizm ten został wprowadzony w odpowiedzi na gwałtowny wzrost marż i zysków koncernów po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz zakłóceniach dostaw ropy naftowej, które miały miejsce w pierwszej połowie roku. Podatek w wysokości 60 procent dotyczy nadwyżkowych zysków osiąganych od marca 2026 do marca 2027 roku. Podstawę opodatkowania stanowi nadwyżka przychodów ponad poziom historycznej marży z 2025 roku, powiększonej o 20 procent. Ustawa przewiduje również minimalną marżę referencyjną na poziomie 2 procent oraz ograniczenie podatku do 50 procent dochodu lub zysku netto dla podmiotów niewytwarzających paliw. Wprowadzenie tej regulacji jest częścią szerszego programu stabilizacji cen paliw, który obejmuje także czasowe obniżenie akcyzy i VAT w ramach trzeciej odsłony programu Ceny Paliwa Niżej. Według szacunków Ministerstwa Finansów, wpływy z podatku mają wynieść około 5,2 miliarda złotych, co pokryje koszty kolejnej edycji programu CPN. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę w październiku, ale skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, co może wpłynąć na ostateczny kształt regulacji. Warto zauważyć, że podobna ustawa była wcześniej skierowana do TK w trybie kontroli prewencyjnej, co wskazuje na kontrowersyjność tego rozwiązania prawniczego.

Kontekst i Tło

Wprowadzenie podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych to jedno z najważniejszych ekonomicznych działań rządu w ostatnich miesiącach, mających na celu złagodzenie skutków kryzysu na rynku paliw. Według ekspertów, regulacja ta nie obniży automatycznie cen na stacjach, ale może ograniczyć nadmierne marże koncernów, które w ostatnich miesiącach osiągały rekordowe zyski. Szacunki wskazują, że wpływy z podatku wyniosą około 5,2 miliarda złotych, co pozwoli na finansowanie programu Ceny Paliwa Niżej. Jednakże, ze względu na skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego, ostateczny kształt i skuteczność tej regulacji pozostaje niepewny. W dłuższej perspektywie, podatek ten może wpłynąć na stabilizację rynku paliwowego, ale również wywołać reakcje ze strony koncernów, które mogą podnieść ceny w innych segmentach lub przenieść koszty na konsumentów po zakończeniu okresu opodatkowania. Ponadto, wprowadzenie tej regulacji w kontekście globalnych zakłóceń na rynku ropy naftowej może mieć dalekosiężne konsekwencje dla gospodarki kraju.

Komentarz Redakcji

Podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych to kolejny przykład, jak państwo próbuje manipulować rynkiem w sytuacji kryzysowej. Zamiast długoterminowych rozwiązań, wprowadza się tymczasowe łatki, które mogą przynieść chwilową ulgę, ale nie rozwiązują podstawowych problemów strukturalnych. Co więcej, skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na brak pewności co do jej legalności, co dodatkowo komplikuje sytuację na rynku.