ŚWIAT

Pomarańczowa zaraza w PE: Jak rzeźba Trumpa podzieliła Europę i dlaczego sztuka stała się bronią polityczną

Analiza

W środku jesiennej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu pojawiło się dzieło, które w ciągu kilku godzin stało się symbolem podziału ideologicznego i politycznego na kontynencie. Chodzi o kontrowersyjną rzeźbę pt. *Pomarańczowa zaraza* (*The Orange Plague*), autorstwa duńskiego artysty Jens Galschiota. Instalacja przedstawia nagiego Donalda Trumpa siedzącego na ramionach wychudzonego mężczyzny, który ugina się pod jego ciężarem, symbolizując obciążenie globalnej polityki przez amerykańskiego prezydenta. Rzeźba, wykonana z pozłacanego materiału, została zaprezentowana wcześniej podczas prestiżowych wydarzeń, takich jak Konferencja Klimatyczna COP30 w listopadzie 2025 roku oraz Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa, gdzie jej metafora spotkała się z mieszanymi reakcjami. Tym razem jednak dzieło trafiło do serca instytucji europejskiej, co wywołało falę krytyki i oburzenia wśród europosłów różnych orientacji politycznych. Inicjatorem wystawienia rzeźby w PE był duński europosłowie Per Clausen z frakcji Lewica, który zaprosił Galschiota do prezentacji dzieła podczas sesji. Decyzja o umieszczeniu instalacji w budynku Parlamentu Europejskiego uzyskała wcześniej zgodę administracji PE, co dodatkowo podsyciło dyskusję nad granicami wolności artystycznej w przestrzeni publicznej. Warto zauważyć, że kontrowersje wokół sztuki politycznej nie są nowością w Europie – podobne przypadki, jak wystawa *Hyperrealism* w Berlinie czy instalacje krytykujące politykę USA w Brukseli, regularnie wywołują debaty o roli sztuki w przestrzeni instytucjonalnej. Jednak *Pomarańczowa zaraza* wyróżnia się skalą reakcji i tym, że jej bohaterem jest aktualny lider globalnej potęgi, co czyni ją nie tylko dziełem artystycznym, ale również narzędziem politycznym w dyskursie transatlantyckim.

Kontekst i Tło

Umieszczenie rzeźby *Pomarańczowa zaraza* w Parlamencie Europejskim nie tylko podzieliło europosłów na zwolenników i przeciwników, ale również ujawniło głębokie podziały w percepcji roli USA w europejskiej polityce. Krytycy, jak irlandzki europosłowie Barry Cowen czy belgijska Barbara Bonte, postrzegają dzieło jako prowokację i brak szacunku dla instytucji, podczas gdy zwolennicy, w tym niemiecki europosłowie Martin Schirdewan, widzą w nim trafną metaforę nierównowagi w stosunkach UE-USA. Wydarzenie to może mieć długofalowe konsekwencje dla dyskursu na temat wolności artystycznej w przestrzeniach publicznych, szczególnie w instytucjach unijnych, gdzie granice między sztuką a polityką stają się coraz bardziej rozmyte. Ponadto, incydent ten może wpłynąć na relacje dyplomatyczne, zwłaszcza w kontekście obecnej napiętej sytuacji geopolitycznej, gdzie każdy gest symboliczny może być interpretowany jako akt prowokacji lub dialogu. W perspektywie dłuższej, sztuka polityczna staje się narzędziem w walce o narrację, a jej umieszczenie w sercu europejskich instytucji może przyspieszyć debaty nad tym, jak daleko idą granice krytyki w demokracji. Ostatecznie, *Pomarańczowa zaraza* staje się nie tylko dziełem sztuki, ale również wskaźnikiem zmieniającego się klimatu politycznego w Europie.

Komentarz Redakcji

Kiedy sztuka polityczna trafi do serca instytucji europejskich, przestaje być kwestią estetyki i staje się polem bitwy ideologicznej. *Pomarańczowa zaraza* nie tylko pokazuje, jak głęboko podzielona jest Europa w sprawie roli USA, ale również ujawnia, że granice wolności artystycznej są teraz wytyczane nie przez krytyków, ale przez polityków. Czy to dobry znak dla demokracji, kiedy parlament staje się galerią kontrowersji?