BIZNES

Wojsko odblokowało wiatraki: jak Polska łączy energetykę z obronnością

Analiza

Polska stoi przed kluczowym wyzwaniem: jak pogodzić dynamiczny rozwój energetyki odnawialnej z wymogami bezpieczeństwa narodowego. Według danych Ministerstwa Obrony Narodowej, od 2024 roku do lipca 2026 roku wydano prawie 600 negatywnych opinii na około 1,4 tysiąca złożonych wniosków dotyczących lokalizacji turbin wiatrowych. To blisko 43% odrzucanych projektów, co wstrzymuje inwestycje w sektorze, który ma kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej. Według danych SmogLab, prawie 6% powierzchni Polski jest już przeznaczone pod farmy wiatrowe, co stanowi istotny potencjał dla krajowej energetyki. Jednak brak elastyczności w procesie decyzyjnym, zwłaszcza w kontekście wojskowym, stwarza bariery dla inwestorów. Według przedstawicieli branży, problemem jest zero-jedynkowy charakter decyzji, czyli brak zróżnicowanego podejścia do poszczególnych inwestycji, które uwzględniałoby ich rzeczywisty wpływ na funkcjonowanie infrastruktury wojskowej. W ostatnich miesiącach jednak nastąpiło odblokowanie części projektów – wojsko zgodziło się na wznowienie prac przy prawie 1 GW nowych farm wiatrowych na lądzie, co może przyspieszyć transformację energetyczną przy jednoczesnym zabezpieczeniu potrzeb obronnych. Kluczem do rozwiązania tego konfliktu interesów może być koncepcja infrastruktury dual-use, czyli obiektów, które służą zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym. Według ekspertów, takie podejście jest już promowane przez Unię Europejską jako jeden z filarów odporności państw. W Polsce koncepcja ta wymaga jednak zmian regulacyjnych, takich jak uwzględnienie inwestycji energetycznych w specustawie obronnej, przyspieszenie procedur dla infrastruktury krytycznej czy modyfikacja terminów badań ekspertyzowych. Wiceprezes Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej Marcin Laskowski podkreśla, że infrastruktura energetyczna – od elektrowni po magazyny energii – staje się elementem systemu obronnego kraju, podobnie jak drogi czy lotniska. W tym kontekście, rozwój energetyki odnawialnej może stać się jednym z najtańszych narzędzi wzmacniania obronności, zwłaszcza jeśli skupimy się na transporcie i redukcji zależności od paliw kopalnych. W dyskusji nad przyszłością energetyki i obronności biorą udział trzy kluczowe podmioty: Polską Izbę Gospodarczą Energetyki Odnawialnej (PIGEOR), reprezentowaną przez Ewę Krasuską, Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej (PKEE) z Marcinem Laskowskim oraz Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności (PSNM) z Aleksandrem Rajchem. Pierwsza z organizacji zwraca uwagę na brak jasnych kryteriów oceny wniosków inwestycyjnych oraz późny etap wydawania opinii wojskowych. PSNM natomiast podkreśla, że elektryfikacja transportu może znacząco zmniejszyć zależność od importu ropy, co bezpośrednio wpływa na dostępność paliw dla Sił Zbrojnych w czasie kryzysu. Według szacunków, globalna flota pojazdów elektrycznych pozwoliła w 2025 roku uniknąć zużycia 1,7 mln baryłek ropy dziennie – tyle, ile Iran eksportuje przez cieśninę Ormuz. Polska, z najniższym w UE poziomem elektryfikacji transportu (6,1% na koniec września 2026 roku), ma ogromny potencjał do poprawy tej sytuacji.

Kontekst i Tło

Odblokowanie prawie 1 GW farm wiatrowych przez wojsko to sygnał, że Polska może znaleźć kompromis między potrzebami transformacji energetycznej a wymogami obronności. Jednak kluczowym wyzwaniem pozostaje wprowadzenie systemowych zmian regulacyjnych, które umożliwią elastyczne podejście do inwestycji energetycznych. Brak jasnych kryteriów oceny wniosków oraz późne etapy wydawania opinii wojskowych wstrzymują rozwój sektora, pomimo ogromnego potencjału, jaki niesie energetyka odnawialna. Koncepcja dual-use, czyli wykorzystania infrastruktury zarówno w celach cywilnych, jak i wojskowych, może stać się kluczem do pogodzenia tych interesów. Według ekspertów, rozwój energetyki odnawialnej może nie tylko przyspieszyć transformację, ale także obniżyć koszty obronności, redukując zależność od importowanych paliw kopalnych. Jednak sukces tego modelu zależy od szybkich zmian prawnych i współpracy między sektorem energetycznym a wojskiem. Bez takich działań ryzyko pozostania w martwym punkcie będzie rosło, co może opóźnić zarówno cele klimatyczne, jak i bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Komentarz Redakcji

Polska ma przed sobą unikalną okazję: połączenie potrzeb energetycznych z wymogami obronności może stać się wzorem dla Europy. Jednak brak elastyczności w procesach decyzyjnych i opóźnienia w zmianach prawnych grożą zamienić ten potencjał w kolejny nieudany projekt. Wojsko odblokowało wiatraki, ale to tylko pierwszy krok – teraz trzeba działać szybko, by regulacje nadążały za potrzebami rynku i bezpieczeństwa. Inaczej ryzykujemy, że transformacja energetyczna stanie się ofiarą biurokracji.